تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٤٠
تفسير:
خداوند آفريدگار و حافظ همه چيز است
از آنجا كه در آيات گذشته، سخن از مشركان دروغپرداز و مستكبرى بود كه در روز قيامت از كرده خود پشيمان مىشوند، و تقاضاى بازگشت به اين جهان مىكنند، تقاضائى بىحاصل و غير قابل قبول، در آيات مورد بحث، در ادامه همين سخن مىگويد: «در روز قيامت كسانى را كه دروغ بر خدا بستند مىبينى كه صورتهايشان سياه است»! «وَ يَوْمَ الْقِيامَةِ تَرَى الَّذِينَ كَذَبُوا عَلَى اللَّهِ وُجُوهُهُمْ مُسْوَدَّةٌ».
و مىافزايد: «آيا در جهنم جايگاهى براى مستكبران نيست»؟! «أَ لَيْسَ فِي جَهَنَّمَ مَثْوىً لِلْمُتَكَبِّرِينَ».
گر چه مفهوم «كَذَبُوا عَلَى اللَّهِ» (دروغ بر خدا بستند) وسيع و گسترده است، ولى در مورد آيه، بيشتر نظر روى نسبت دادن شريك به خدا و ادعاى وجود فرزند براى او، از فرشتگان يا حضرت مسيح عليه السلام و مانند آن است.
همچنين واژه «متكبر» هر چند به تمام كسانى كه خود بزرگبين هستند اطلاق مىگردد. ولى در اينجا بيشتر، منظور كسانى است كه در برابر دعوت انبياء به آئين حق، استكبار جستند، و از پذيرش دعوت آنها سر باز زدند.
روسياهى دروغگويان در قيامت نشانه ذلت و خوارى و رسوائى آنها است و چنان كه مىدانيم، عرصه قيامت، عرصه بروز اسرار نهان و تجسم اعمال و افكار انسان است، آنها كه در اين دنيا قلبهائى سياه و تاريك داشتند، و اعمالشان نيز همچون افكارشان تيره و تار بود، در آنجا اين حال درونى آنها به برون منتقل مىشود، و چهرههايشان تاريك و سياه خواهد بود.
و به تعبير ديگر: در قيامت ظاهر و باطن يكى مىشود، و صورتها به رنگ