گذشته و آينده درك مى‌كند، و همين است كه اساس رؤياهاى صادقه را تشكيل مى‌دهد. «١»
***
٢- «خواب» در روايات اسلامى
از رواياتى كه مفسران در ذيل آيات فوق، ذكر كرده‌اند، نيز به خوبى روشن مى‌شود كه خواب در اسلام، به عنوان حركت روح به سوى عالم ارواح شمرده شده، و بيدارى، بازگشت روح به بدن، و نوعى حيات مجدد است.
در حديثى از اميرمؤمنان على عليه السلام مى‌خوانيم كه به يارانش چنين تعليم مى‌داد: لايَنَامُ الْمُسْلِمُ وَ هُوَ جُنُبٌ، وَ لايَنَامُ إِلَّا عَلَى طَهُورٍ، فَإِنْ لَمْ‌يَجِدِ الْمَاءَ فَلْيَتَيَمَّمْ بِالصَّعِيدِ، فَإِنَّ رُوحَ الْمُؤْمِنِ تُرْفَعُ إِلَى اللَّهِ تَبارَكَ وَ تَعالى‌ فَيَقْبَلُها، وَ يُبَارِكُ عَلَيْهَا، فَإِنْ كَانَ أَجَلُهَا قَدْ حَضَرَ جَعَلَهَا فِي كُنُوزِ رَحْمَتِهِ، وَ إِنْ لَمْ‌يَكُنْ أَجَلُهَا قَدْ حَضَرَ بَعَثَ بِهَا مَعَ أُمَنَائِهِ مِنَ مَلَائِكَتِهِ، فَيَرُدونُّهَا فِي جَسَدِهِ:
«مسلمان نبايد با حالت جنابت بخوابد، و جز با طهارت و وضو به بستر نرود، هر گاه آب نيابد، تيمم كند، زيرا روح مؤمن به سوى خداوند متعال بالا مى‌رود، او را مى‌پذيرد، و به او بركت مى‌دهد، هر گاه پايان عمرش فرا رسيده باشد، او را در گنج‌هاى رحمتش قرار مى‌دهد، و اگر فرا نرسيده باشد، او را با امنائش از فرشتگان به جسدش باز مى‌گرداند». «٢»
در حديث ديگرى از امام باقر عليه السلام چنين مى‌خوانيم:
اذا قُمْتَ بِالْلَّيْلِ مِنْ مَنامِكَ فَقُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي رَدَّ عَلَىَّ رُوحِي لِأَحْمَدَهُ وَ أَعْبُدَهُ: «هنگامى كه در شب از خواب برمى‌خيزى، بگو حمد خدائى را كه روح