عالم و عادل در مقام قضاوت، دقيق‌ترين حكم را درباره بندگانش صادر مى‌كند، و اينجا است كه رسوائى همه جانبه، براى مشركان فراهم مى‌شود.
كوتاه سخن اين كه: طبيعت اين دنيا آميزش و اختلاط حق و باطل است، در حالى كه طبيعت رستاخيز، طبيعت جدائى اين دو از يكديگر مى‌باشد، و به همين دليل، يكى از نام‌هاى «قيامت» در قرآن مجيد، كه بارها تكرار شده، «يوم الفصل» است، اصولًا در روزى كه همه نهان‌ها آشكار مى‌شود جدائى صفوف اجتناب‌ناپذير است.
***
سپس، خداوند به فرشتگانى كه مأمور كوچ دادن مجرمان به دوزخند فرمان مى‌دهد: «ظالمان و هم‌رديفان آنها و آنچه را مى‌پرستيدند جمع‌آورى كنيد» «احْشُرُوا الَّذِينَ ظَلَمُوا وَ أَزْواجَهُمْ وَ ما كانُوا يَعْبُدُونَ».
***
آرى، «آنچه را جز خدا مى‌پرستيدند حركت دهيد و به سوى دوزخ هدايتشان كنيد»! «مِنْ دُونِ اللَّهِ فَاهْدُوهُمْ إِلى‌ صِراطِ الْجَحِيمِ».
«احْشَرُوا» از ماده «حشر» به گفته «راغب» در «مفردات» به معنى خارج كردن گروهى از مقر خود، و گسيل داشتن آنها به ميدان جنگ و مانند آن است.
اين واژه، در بسيارى از موارد، به معنى جمع كردن نيز آمده است.
به هر حال، اين سخن يا از ناحيه خداوند است، و يا از سوى گروهى از فرشتگان، به گروه ديگرى كه مأمور گردآورى و حركت دادن مجرمان به دوزخند، و نتيجه يكى است.
«ازْواج» در اينجا يا اشاره به همسران مجرم و بت‌پرست آنها است، و يا همفكران و همكاران و همشكلان آنها، زيرا اين كلمه به هر دو معنى آمده است،