الْعَذابُ مِنْ فَوْقِهِمْ وَ مِنْ تَحْتِ أَرْجُلِهِمْ وَ يَقُولُ ذُوقُوا ما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ: «آن روز كه عذاب الهى از بالاى سر و از زير پا (از هر سو) آنها را مى‌پوشاند، و به آنها مى‌گويد: بچشيد آنچه را عمل مى‌كرديد»!
اين در حقيقت، تجسمى از حالات دنياى آنها است كه: جهل و كفر و ظلم به تمام وجودشان احاطه كرده بود، و از هر سو، آنها را مى‌پوشاند.
آن گاه براى تأكيد و عبرت، مى‌افزايد: «اين چيزى است كه خداوند بندگانش را از آن بر حذر مى‌دارد، اكنون كه چنين است: اى بندگان من! از نافرمانى من بپرهيزيد»! «ذلِكَ يُخَوِّفُ اللَّهُ بِهِ عِبادَهُ يا عِبادِ فَاتَّقُونِ».
تعبير به «عِباد» (بندگان) و اضافه آن به «خدا» آن هم به طور مكرر، در اين آيه، اشاره به اين است كه: اگر خداوند تهديدى به عذاب مى‌كند، آن هم به خاطر لطف و رحمت او است، تا بندگان حق گرفتار چنين سرنوشت شومى نشوند، و از اينجا روشن مى‌شود كه: لزومى ندارد «عباد» را در اين آيه، به خصوص مؤمنان تفسير كنيم، بلكه، شامل همگان مى‌شود؛ چرا كه هيچ كس نبايد خود را از عذاب الهى در امان بداند.
***
نكته‌ها:
١- حقيقت خسران و زيان؟
«خسران»- چنان كه «راغب» در «مفردات» مى‌گويد- در اصل، به معنى «از دست دادن سرمايه و كمبود آن» است كه گاه، به انسان، نسبت داده مى‌شود، و گفته مى‌شود: «فلان كس زيان كرد» و گاه، به خود عمل، نسبت مى‌دهند و مى‌گويند: «تجارتش زيان كرد».
از سوى ديگر، گاه، «خسران» در مورد سرمايه‌هاى ظاهر به كار مى‌رود