و بالاخره، احتمال داده شده كه: منظور آنها اين بوده: اين مصيبتى است براى ما پيش آمده، و به هر حال بايد بسازيم و بسوزيم و آئين خود را محكم نگهداريم.
البته، با توجه به كلى بودن مفهوم اين جمله، غالب اين تفسيرها ممكن است در آن جمع باشد هر چند معنى اول از همه مناسب‌تر به نظر مى‌رسد.
به هر حال، سران بت‌پرستان مى‌خواستند با اين سخن، روحيه متزلزل پيروان خود را تقويت كنند، و از سقوط هر چه بيشتر اعتقاداتشان جلوگيرى بعمل آورند اما چه تلاش بيهوده‌اى؟!.
***
سپس، براى اغفال مردم و يا قانع ساختن خويش گفتند: «ما هرگز چنين چيزى را از پدران خود نشنيده‌ايم، اين فقط يك دروغ و كذب است»! «ما سَمِعْنا بِهذا فِي الْمِلَّةِ الْآخِرَةِ إِنْ هذا إِلَّا اخْتِلاقٌ».
اگر ادعاى توحيد و نفى بتها واقعيتى داشت، بايد پدران ما با آن عظمت و شخصيت! آن را درك كرده باشند، و ما از آنها شنيده باشيم، اما اين يك گفتار دروغين و بى‌سابقه است!
تعبير به «الْمِلَّةِ الآخِرَةِ»، ممكن است: اشاره به جمعيت پدرانشان باشد كه نسبت به آنها آخرين ملت بودند، چنان كه در بالا گفتيم، و ممكن است اشاره به «اهل كتاب» مخصوصاً «نصارى»، باشد كه آخرين دين و ملت قبل از ظهور پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله محسوب مى‌شدند، يعنى در كتب نصارا نيز از سخنان محمّد صلى الله عليه و آله اثرى نيست؛ چرا كه آنها قائل به «تثليث» (خدايان سه‌گانه) هستند، توحيد محمّد صلى الله عليه و آله مطلب نوظهورى است!
ولى، چنان كه لحن قرآن در آيات مختلف ديگر نشان مى‌دهد، عرب