الْمُسْتَبِينَ».
آرى، «تورات» كتاب مستبين يعنى كتاب روشنگر بود، و به تمام نيازمندى‌هاى دين و دنياى «بنى اسرائيل» در آن روز، پاسخ مى‌گفت، همان گونه كه در آيه ٤٤ سوره «مائده» نيز مى‌خوانيم: إِنَّا أَنْزَلْنَا التَّوْراةَ فِيها هُدىً وَ نُورٌ: «ما تورات را نازل كرديم كه هم در آن هدايت بود و هم نور و روشنائى».
***
در مورد چهارم، باز به يكى ديگر از مواهب معنوى- موهبت هدايت به صراط مستقيم- اشاره كرده، مى‌گويد: «ما آن دو را به راه راست هدايت نموديم» «وَ هَدَيْناهُمَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ».
همان راه راست و خالى از هر گونه كجى و اعوجاج كه راه انبياء و اولياء است، و خطر انحراف و گمراهى و سقوط در آن وجود ندارد.
جالب اين كه: در سوره «حمد»- كه در همه نمازها مى‌خوانيم- وقتى از خدا تقاضاى هدايت به «صراط مستقيم» مى‌كنيم، مى‌گوئيم: راه كسانى كه آنان را مشمول نعمت‌هاى خود قرار دادى، و اين همان راه انبياء و اولياست.
***
در پنجمين مورد، به سراغ تداوم مكتب و بقاى نام نيك آنها رفته، مى‌گويد:
«ما ذكر خير آنها را در اقوام بعد باقى و برقرار ساختيم» (تا به عنوان دو اسوه شناخته شوند، و مردم جهان از روش و تاريخ آنان الهام گيرند) «وَ تَرَكْنا عَلَيْهِما فِي الْآخِرِينَ».
اين همان تعبيرى است كه در آيات گذشته، درباره «ابراهيم» و «نوح» عليهما السلام آمده بود، اصولًا، همه مردان خدا و رهروان بزرگ راه حق، تاريخ و نامشان جاويدان است، و بايد چنين باشد، كه آنها متعلق به قوم و ملتى نيستند، بلكه