لوامع صاحبقرانی مشهور به شرح فقیه - علامه مجلسی - الصفحة ١٦٩ - ثواب حج بمقدار مشقت حج

بميرند مزد ايشان بر حق سبحانه و تعالى است‌

[ثواب حج بمقدار مشقت حج‌]

(و ما من سفر ابلغ فى لحم و لا دم و لا جلد و لا شعر من سفر مكّة و ما من احد يبلغه حتّى تلحقه المشقّة و انّ ثوابه على قدر مشقّته)

و در صحيح از هشام بن حكم منقولست كه حضرت امام جعفر صادق صلوات اللَّه عليه فرمودند كه هيچ سفرى آن مقدار تاثير ندارد در گداختن گوشت و خون و پوست و مو كه سفر مكه معظمه دارد و هيچ كس بان يعنى به مكه معظمه نمى‌رسد تا مشقت به او نرسد تا اينجا حديث است، و به درستى كه ثواب آن به مقدار مشقت آن است و گويا صدوق جمله را نتيجه قول سابق گرفته است كه مراد حضرت اين است از اين گفتگو و الا فايده ندارد و ليكن ممكن است كه مراد اين باشد كه مشقتهاى زيادتى بر خود نگذارند مثل پياده رفتن و پا برهنه رفتن و گرسنگى و تشنگى عبث خوردن چون مطلوب رسيدن به كعبه است چنان نكنند كه از مقصود باز مانند چنانكه در احاديث بسيار وارد شده است به همين مضمون، و آن كه مباشيد مانند سوار رونده كه آن مقدار بدواند كه اسبش بماند و اسب را ضايع كرده باشد و راه را طى نكرده باشد و دور نيست كه معنى اول اظهر باشد چنانكه گذشت و در صحيحه كاهلى است و نه چنين است كه به سبب آن لازم باشد و حلّ اين حديث اين باشد بلكه غرض آن است كه مقصود بالذات كدام است و در حسن كالصحيح از حضرت سيد الساجدين صلوات اللَّه عليه منقولست كه فرمودند حج كنيد و عمره به جا آوريد تا بدنهاى شما صحيح باشد چون سفر مكه به منزله چوب چينى خوردنست اگر چه مى‌گدازد بدن را و ليكن تدارك آن نيز مى‌شود و حج و عمره سبب فراخى روزى شما مى‌شود و حق سبحانه و تعالى كفايت مى‌فرمايد خرج عيال شما را و به ايشان‌