لوامع صاحبقرانی مشهور به شرح فقیه - علامه مجلسی - الصفحة ٨ - كعبه و شكل آن

كرده باشند بدون توثيق آن حديث را ضعيف مى‌نامند در اين باب اخبار بسيار است كه در اين كتاب هست و مثل احاديثى كه محمد بن سنان داشته باشد جمعى جرحش كرده‌اند و جمعى توثيقش كرده‌اند و يكى از فضلاء عظيم الشأن ذكر كرده است كه از كذابان مشهور آن محمد بن سنان است و من كتب او را خوانده‌ام و درس داده‌ام و در حيات من از او نقل مكنيد و بعد از من از او نقل كنيد و وجه اين كلام ظاهر نيست حاصل آن كه احوال هر يك را در شرح فهرست ذكر كرده‌ام و اللَّه تعالى يعلم‌

[كعبه و شكل آن‌]

(قال النّبيّ صلّى اللَّه عليه و اله سمّيت الكعبة كعبة لأنّها وسط الدّنيا)

منقول است به سندى قوى كه از آن حضرت ٦ پرسيدند كه چرا كعبه را كعبه ناميده‌اند حضرت فرمودند از جهة آن كه وسط دنياست و نسبت مربع مسكون در ميان كره ارض واقع شده است چون به جانب مغرب روانه مى‌شوند ميل به پستى مى‌كنند و هم چنين به مشرق پس گويا از ميان دنيا بر آمده است و لازم نيست كه وسط حقيقى باشد اگر چه بحسب واقع ممكن است كه وسط حقيقى باشد و در غريبين و قاموس مذكور است كه هر چه بلند و مرتفع است آن را كعب مى‌گويند چنانكه بلندى پشت پا را كعب مى‌گويند و ممكن است كه به اعتبار رفعت معنوى باشد چون از همه جاهاى دنيا بلند مرتبه‌تر است و صاحب نهايه نيز اين وجوه را گفته است با تربيع.

(و قد روى انّه انّما سمّيت كعبة لأنّها مربّعة و صارت مربّعة لأنّها بحذاء البيت المعمور و هو مربّع و صار البيت المعمور مربّعا لأنّه بحذاء العرش و هو مربّع و صار العرش مربّعا لأنّ الكلمات الّتى بنى عليها الاسلام اربع و هى سبحان اللَّه و الحمد للّه و لا اله الّا اللَّه و اللَّه اكبر)