معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٨٩ - ١ ٥ گستردگى منابع

با اين بيان مى‌توان گفت‌ التفسير الأثرى الجامع‌ در زمره تفاسير روايى- تحليلى قرار دارد.

٥. برجستگى‌هاى تفسير

١. ٥. گستردگى منابع‌

استفاده مفسر از منابع گسترده و متنوع، تفسير او را نسبت به ديگر تفاسير متمايز كرده است، در تفاسير موجود، كمتر تفسيرى را مى‌توان يافت كه از لحاظ مراجعه و استناد به منابع در اين حد باشد.

حدود ٣٠ تفسير مورد مراجعه مفسر بوده كه بيشتر آنان براى نقل روايت و برخى ديگر براى نقل يا نقد نظريه و آراى مفسرِ تفسير مورد استناد قرار گرفته است. از جمله آن‌ها مى‌توان به تفاسير نورالثقلين حويزى‌، تفسير على بن ابراهيم قمى‌، تفسير عياشى‌، التبيان شيخ طوسى‌ و مجمع البيان طبرسى‌ از شيعه و تفاسير درالمنثور سيوطى‌، جامع البيان طبرى‌، تفسير ابن كثير، تفسير بغوى‌ و تفسير قرطبى‌ از اهل تسنن اشاره كرد.

بيش از ٦٠ مأخذ حديثى مورد استفاده قرار گرفته است كه در ميان آنان كتب اربعه شيعه و صحاح و مسانيد اهل سنت ديده مى‌شود.

نزديك به ٢٠ منبع رجالى مورد استناد مفسر بوده است كه مى‌توان از معجم رجال الحديث‌ آيت‌الله‌ خوئى‌ (ره)، رجال شيخ طوسى‌، الاصابة فى تمييز الصحابه ابن حجر عسقلانى‌، ميزان الاعتدال ذهبى‌ و رجال علامه حلى‌ نام برد.

بالغ بر ٥٠ كتاب در زمينه‌هاى مختلف مورد مراجعه بوده است كه در ميان آن‌ها كتاب‌هاى لغوى، علمى، تاريخى و معاجم ديده مى‌شود و بيشتر براى نقل نظريه و يا در تأييد يك مطلب تفسيرى استفاده شده و برخى نيز در جهت نقد نظريه نويسنده در پرتو آيات و مفاهيم قرآن نيز مورد استفاده قرار گرفته است. مانند العين خليل بن احمد فراهيدى‌، لسان العرب ابن منظور، مجمع البحرين طريحى‌، تاريخ ابن عساكر، التاريخ الكبير بخارى‌، معجم البلدان حموى‌، معجم ابى يعلى‌ و ...