معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٢٤٨ - صريحترين عبارت

استحسان است نه اينكه بخواهد در تفسير قرآن از مطلق اجتهاد، نهى كند تا لازمه‌اش اين باشد كه در تفسير قرآن، فقط به روايات پيامبر و اهل بيت (عليهم السلام) اكتفا شود آنگونه كه اهل حديث مى‌گويند. (... الاقتصار بما ورد من الروايات في تفسير الآيات عن النبي و اهل بيته: علي ما يراه اهل الحديث).[١]

ملاحظه مى‌شود كه كلام ايشان در مقابل كسانى است كه سخن از اكتفا و اقتصار بر روايات رسول و اهل بيت در مطلق تفسير دارند و اينكه در تفسير، بايد تنها به آياتى بسنده كرد كه روايتى در تفسير آن وارد شده است.

ه. و در تبيين مراد از «تفسير به رأى» پس از نقل قول نهم در اين رابطه مى‌نويسد:

ويكون التفسير علي هذا من الشئون الموقوفة علي المعصوم.[٢]

باز هم سخن از كسانى است كه مى‌گويند: ما حتّى ظهورات قرآن را هم نمى‌فهميم و تنها روايت معصوم است كه بايد مورد اتّباع در تفسير قرار گيرد.[٣]

صريح‌ترين عبارت‌

شايد صريح‌ترين عباراتى كه زمينه انتقاد بعضى از ولايت‌مداران (و علاقه‌مندان به مكتب اهل بيت) را نسبت به مرحوم علامه (ره) فراهم كرده است، سه عبارت زير در ص ٧٧ از جلد سوم‌ الميزان‌ مى‌باشد:

١.

والمحصل أن المنهي عنه انما هو الاستقلال في تفسير القرآن واعتماد المفسّر علي نفسه من غير رجوع الي غيره، ولازمه وجوب الاستمداد من الغير بالوجوع اليه، وهذا الغير لامحالة اما هو الكتاب او السنة و كونه هي السنة ينافي القرآن و نفس السنة الآمرة بالرجوع اليه و عرض الأخبار عليه، فلايبقي للرجوع اليه والاستعداد منه في تفسير القرآن الّا نفس القرآن.[٤]

صراحت اين عبارت در اين است كه مى‌گويد: گرچه براى اينكه در ورطه‌

[١] . همان، ج ٣، ص ٧٦.

[٢] . همان، ص ٧٨.

[٣] . ر. ك: همان، صص ٣٥ و ٨٧.

[٤] . همان، ص ٧٧.