تفسير و هم در تأويل بر پايه لغت عرب، آراى خود را ارائه كرده‌اند. تنها تفاوت قابل توجه در ميان اين دو دسته از روايات، اين است كه در روايات تفسيرى، به ذكر معناى لغوى به ويژه متناسب با كاربرد زمان جاهليت و متناسب با سطح فكرى مردم زمان رسول اكرم (ص)، بسنده شده است؛ اما در روايات تأويلى، معناى لغوى متناسب با معناى ظاهرى آن، كه سنجه معناى تأويلى آن است، توسعه داده شده تا فرازها و رمز و رازهاى معنايى ديگرى را در مقابل چشم جست‌وجوگران معارف زلال وحى بنهد تا تشنگى آن‌ها را بنشاند و به آب رحمت سيرابشان سازد. در هر دو صورت، اهل بيت (ع)، بر راه معناى لغوى حركت كرده‌اند و هيچگاه حتى در تأويلات خود از اين راه منحرف نشده‌اند.

٢. مستندات قواعد زبان عربى در روايات تفسيرى اهل بيت (ع)

يكى ديگر از منابع تفسيرى اهل بيت (ع) قواعد ادبيات و زبان عربى است. استاد معرفت در آثار خود به اين نكته توجه داده است كه ائمه (ع) در تفسير و تأويل قرآن، بر اساس قواعد عربى راه پيموده‌اند. اين گونه نيست كه آنان مانند برخى از قرآن ناآشنايان بدون توجه به قواعد زبان و ادبيات عرب به تفسير قرآن كريم بپردازند يا برخى از آيات را- برخلاف قواعد عربى و يا بر پايه قواعد غير مستند و غير معتبر و خودساخته- به گونه‌اى تفسير كنند كه محملى براى تأييد نظرات خود و يا تحميل ديدگاه‌هاى خود بر قرآن كريم جلوه دهند.

استاد معرفت براى تأييد ديدگاه خود كه اهل بيت (ع)، تفسير و تأويل خود را بر اساس قواعد و زبان عربى استوار مى‌سازند به مواردى از اين دست اشاره كرده، از جمله در تفسير آيه وامسحوا برؤوسكم و ارجلكم الى الكعبين‌[١] نوشته است:

ثقة الاسلام كلينى‌ از طريق‌ على بن ابراهيم‌ نقل مى‌كند كه‌ زراره‌ از امام‌ باقر (ع) درباره مسح سر- كه به قسمتى از سر كفايت مى‌كند- پرسيد: از كجا اين را دريافته‌اى؟ امام تبسمى كرد وآن گاه فرمود: اى‌ زراره‌! اين حكم پيامبر

[١] . و سرو پاهاى خودتان را تا برآمدگى پيشين( هردو پا) مسح كنيد.( مائده، آيه ٦)