معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٣٥٣ - ٧ ابوهريره(م ٥٩ ق)
يارانش فرو ريخت و همگى در زير آوار جان سپردند.[١]
٦. عبدالله بن عمرو بن عاص (م ٦٥ ق)
وى از جمله صحابيان مكى بود كه در زمان جاهليت نيز به نويسندگى مىپرداخت و سريانى را نيز نيك مىدانست. او پيش از پدرش اسلام آورد.[٢] عبدالله، از كسانى بوده كه از پيامبر اكرم (ص) احاديثى را شنيده و آنها را نگاشته است.[٣]
به گفته ابن تيميه، وى نخستين كسى است كه اسرائيليات را پس از رحلت پيامبر (ص) رواج داده است، و در جنگ يرموك دو بار شتر از كتابهاى يهوديان را بهدست آورده و از آنها حديث نقل كرده است[٤] و عمل خود را با حديث حدّثوا عن بنى اسرائيل و لاحرج و نيز روايت خودساختهاى كه مدعى بود پيامبر در تعبير خوابش به او اجازه قرائت تورات را داده بود، توجيه مىكرد.[٥]
٧. ابوهريره (م ٥٩ ق)
وى از جمله صحابيانى است كه در سال هفتم هجرى از يمن نزد پيامبر آمد و اسلام را پذيرفت.[٦] بسيارى از اصحاب از جمله عمر، عثمان و عايشه او را به دروغگويى متهم كردند و على (ع) نيز او را دروغگوترين مردم دانست.[٧]
ابوهريره، رواياتى را از اهل كتاب گرفته و آن را به پيامبر (ص) و اصحاب وى نسبت مىداد. وى فراوان تحت تأثير كعب الاحبار و وهب بن منبّه بوده و روايات اسرائيلى را از طريق آنان نقل مىكرد.[٨]
[١] . مزّى، تهذيب الكمال، ص ٣٤٦ و ذهبى، التفسير و المفسرون، ج ١، ص ١١٦.
[٢] . زركلى، الاعلام، ج ٤، ص ١١١؛ ابن حجر، الاصابة فى تمييز الصحابة، ج ٤، صص ١٩٣- ١٩٢.
[٣] . ر. ك: خطيب بغدادى، تقييد العلم، ص ٧٤.
[٤] . ابن تيميّه، مقدمة فى اصول التفسير، ص ٩٨.
[٥] . همان، ص ٤٥.
[٦] . زركلى، الاعلام، ج ٣، ص ٣٠٨؛ حلية الاولياء، ج ١، ص ٣٧٦.
[٧] . ابوريه، اضواء على السنة المحمدية، صص ٢٠٤- ٢٠٠.
[٨] . همان، ص ٢١٠؛ معرفت، التفسير و المفسرون فى ثوبه القشيب، ج ٢، صص ١١٨- ١١٦.