معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٣٠٠ - ٢٠ جعل سند صحيح براى روايت ساختگى

١٨. ديدگاه استاد درباره مرسلات ابن ابى عمير (رض)

از مسائل مهم رجالى و توثيقات عام كه پذيرش يا ردّ آن در علم رجال به‌طور جدى بر استنباط فقيه تأثيرگذار است، بحث از مرسلات‌ ابن ابى عمير (رض) مى‌باشد.

برخى از بزرگان مرسلات‌ ابن ابى عمير را همچون احاديث مسند او يا احاديث مسند ديگران به شمار مى‌آورند، ولى در مقابل برخى ديگر مرسلات او را چون ساير مراسيل از درجه اعتبار ساقط مى‌دانند.[١]

در اين مسأله استاد (ره) چون ساير موارد ديدگاه معتدل و واقع‌بينانه‌اى ارائه فرموده‌اند. و آن اينكه، مرسلات وى مانند مسندات است و مورد پذيرش اصحاب؛ در صورتى كه مزاحم و معارضى اقوى وجود نداشته باشد، كه در آن صورت تاب مقاومت با معارض اقوى را ندارد.[٢]

١٩. روايت فراوان از يك راوى و اعتماد اصحاب بر او

نسبت به‌ محمد بن عيسى بن عبيد پس از ذكر شيخ طوسى‌ نسبت به او و توثيق صريح‌ نجاشى‌ چنين استظهار مى‌كند. مى‌نويسد: مرحوم شيخ دو كتاب‌ تهذيب‌ و استبصار را با روايت از او پركرده و بدون ترديد بر او اعتماد دارد و همين بس كه بيش از ٢٣٠ مورد در تهذيب‌ از او روايت كرده است و در پا نوشت مى‌افزايد به همين ترتيب‌ كافى‌ و مفيد و مى‌نويسد:

كفي بذلك اعتبار لرجل و كونه موضع اعتماد الاصحاب.[٣]

٢٠. جعل سند صحيح براى روايت ساختگى‌

استاد در جلسات درس عنوان مى‌فرمودند كه فريب صحت سند را نبايد خورد، چه آنكه جاعل متن، توان جعل سند را نيز دارا است. از اين رو تكيه ايشان بر متن بود و بحث از سند را در درجه دوم اهميت مى‌دانستند.

[١] . الفوائد الرجاليه، بحر العلوم، ج ٣، ص ٣٠٠؛ بحوث فى العلم الرجال، ص ١٨.

[٢] . مقاله دست‌نوشت استاد، حد يائسگى، ص ١٠.

[٣] . مقاله دست‌نوشت استاد، ديه المرأه، ص ٧.