معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ١٤٨ - ارزش تفسير قرآن بر اساس علم الموهبه

خود را از آن دارد؛

١٠. قرآن داراى حقيقتى است كه در روز قيامت براى همگان تجلى مى‌يابد.

ارزش تفسير قرآن بر اساس علم الموهبه‌

بحث از ارزش تفسير بر اساس علم الموهبه مربوط به مفسران غير معصوم است كه احتمال خطا در تفسير آنان متصور است؛ زيرا معصوم از هر منبعى كه بهره برد، كلام او بدون هيچ ملاحظه‌اى حجت خواهد بود. پس در مورد غير معصوم بايد گفت:

گاهى خود انسان به مقام علم الموهبه مى‌رسد و از آن براى تفسير آيات بهره‌مند مى‌شود. در اين صورت روشن خواهد بود كه اگر يقينى باشد و منشأ آن را رحمانى بداند، براى خود مفسر حجت و معتبر است و اگر سعى كند يافته‌ها و مواجيد خود را براى ديگران با شكل برهانى بيان كند، خدمت بسيارى ارزنده‌اى كرده است.

اما اگر ارزش تفسير بر اساس علم الموهب را براى ديگران طرح نماييم، بايد گفت چنين تفسيرى براى غير واجدان علم الموهبه حجيت ندارد و به صرف ادعاى واجدان آن، نمى‌توان به صحت آن باور داشت. چرا كه در اين عرصه احتمال خطا فراوان است؛ اختلاف كشف‌ها و تجلبات خود شاهد اين گفتار است.

اما بايد دانست كه تفاسير عرفانى كه برخاسته از علم الموهبه هستند، فوايد فراوان دارند از جمله:

١. هرگاه انسان با مفسر مربوطه مدت مديدى آشنا بوده و از او كشف‌هاى قطعى و موافق با واقعيت يافته باشد، در تفسير آيات هم تا اندازه‌اى مى‌تواند به او اطمينان كند؛

٢. در بسيارى از موارد، يافته‌هاى عرفانى را با زحمت و دقت فراوان مى‌توان برهانى كرد. گرچه خود مفسر اين كار را نكرده باشد، اما با روش خود