معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ١٨٣ - چكيده

بررسى ادله حجيت خبر واحد درتفسير با تكيه بر آراى آيت‌الله معرفت‌

سيدمحمدعلى ايازى‌[١]

چكيده‌

يكى از مباحث مطرح در حوزه تفسير، بهره‌گيرى از اخبار آحاد در تفسير است. اگرچه عالمان اسلامى در حجيت سنت و مقام بلند آن هم‌داستانند، اما در دامنه كاربرد آن در مقام تفسير، ديدگاه‌هاى متفاوتى دارند. بررسى جايگاه و حجيت خبر واحد در تفسير از اين جهت اهميت دارد كه مشخص مى‌كند: آيا مى‌توان بر اساس خبر واحد به فهم و معنايى كه از آيه استفاده نمى‌شود و يا نكته‌اى كه در حديث آمده و قرائن ادبى، سياق و شواهد ديگر اطمينان‌آور قرآنى و غير قرآنى بر آن دلالت ندارد، استناد كرد، تا جايى كه اگر اين روايت نباشد، هيچ‌گونه دليل و شاهدى بر فهم آن معنا نيست، تكيه كرد؟ هدف از اين نوشته، طرح نظريه‌هاى موافقان و مخالفان و مخالفان حجيت روايات تفسيرى در قلمرو ياد شده است. اين بررسى در اين مقام نيست كه جايگاه و مرتبه و شأن سنت را نسبت به قرآن مورد ترديد قرار دهد، يا استفاده روايات را در معرفت اين كتاب انكار كند. اما اين نكته بسيار مهم است كه محدوده موافقت و مخالفت در روايات تفسيرى را روشن سازد. اين روايات، داراى يكى از مشخصات زير در حوزه تفسير مى‌باشد: روايت، مفهوم واژه را شرح مى‌دهد،

[١] . استاد و محقق حوزه علميه قم.