معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٤٢٥ - ١ اثبات نظاممند بودن معارف قرآن

عنوان «اهداف ده‌گانه» قابل توجه است:

- پايه‌هاى دين (ايمان به خدا و معاد و عمل صالح)؛

- پيامبر و وظايف پيامبرى؛

- اصلاح اجتماعى و سياسى؛

- نظام سياسى اسلام؛

- جنگ و جهاد؛

- مبارزه با نظام برده‌دارى؛[١]

- ويژگى‌هاى اسلام؛

- تكاليف فردى؛

- نظام اقتصادى اسلام؛

- حقوق انسانى و اجتماعى زن.

ب. سعيد حوّى‌ يگانگى مفهومى سوره‌ها را در سوره بقره مى‌داند.[٢] وى بر اين رأى است كه سوره حمد، مقدّمه قرآن و سوره بقره، سوره‌اى منحصر به فرد است كه از يك مقدمه، سه بخش و يك خاتمه تشكيل شده است. در اين نگاه، بقره همه مضامين قرآنى را در خود دارد و گاهى برخى مطالب تكرار شده است. به‌عنوان مثال ٢٤ بار، اين سوره در كل قرآن مورد توضيح قرار گرفته است. مثلًا ٥ آيه اول بقره كه در رابطه با تقوا است در سوره آل عمران به بحث كشيده شده و همينطور موارد زير:

آيه‌هاى ٢٦ و ٢٧ سوره بقره كه راجع به فسق و آثار آن است، در سوره مائده نيز مطرح است. آيه ٣٨ سوره بقره مربوط به هدايت است كه در اعراف از آن سخن رفته است. آيه آغازين قرآن در سوره بقره در خصوص ترديدناپذيرى قرآن است كه در سوره يونس از آن بحث شده است. آيه‌هاى ٣٠ تا ٣٨ سوره بقره درباره اغواى آدم و استعاذه است كه در سوره‌هاى فلق و ناس بدان اشاره شده است.

[١] . رشيد رضا، عبده، المنار، ج ١١، ص ٢٠٦.

[٢] . در اين خصوص، ر. ك: سيد حوّى، الاساس فى التفسير، ج ١، صص ٦٤- ٦١.