ابوهريرة از پيامبر اكرم (ص) نقل مى‌كند كه: «با زنانتان مدارا كنيد زيرا آن‌ها از ضلع (مرد) خلق شده‌اند، به گونه‌اى كه اگر بخواهيد آن را راست كنيد مى‌شكند و اگر رهايش كنيد، همچنان كج مى‌ماند، پس با آنان بسازيد.»[١]

آن‌گاه ضمن بيان اين نكته كه اين‌گونه روايات به اسرائيليات بيشتر شباهت دارند، مى‌نويسد: اين روايت با صريح قرآن مخالف است: (و قد خالفت صريح الكتاب العزيز)[٢] زيرا برابر صريح قرآن، انسان چه زن، چه مرد از خاك آفريده شد.

٢. در ذيل آيه ١٠٢ سوره بقره، در نقد رواياتى كه گناهانى را به هاروت و ماروت، دو فرشته الهى- بر فرض صحّت اين قول- نسبت داده‌اند، مى‌خوانيم: اين حرف‌ها با صريح قرآن سازگار نيست زيرا برابر نصّ قرآن، فرشتگان هرگز دچار گناه و آلودگى نمى‌شوند، در اين زمينه در قرآن مى‌خوانيم:

... عِبادٌ مُكْرَمُونَ* لا يَسْبِقُونَهُ بِالْقَوْلِ وَ هُمْ بِأَمْرِهِ يَعْمَلُونَ‌[٣].

لا يَعْصُونَ اللَّهَ ما أَمَرَهُمْ وَ يَفْعَلُونَ ما يُؤْمَرُونَ‌[٤].

آن‌گاه حضرت استاد مى‌افزايد: بنابراين همه رواياتى كه چيزى بر خلاف اين آيات مطرح كرده‌اند، از روايات ساختگى و از جنس اسرائيليات است.[٥]

٣. در ذيل آيه ٦٣ بقره: وَ إِذْ نَتَقْنَا الْجَبَلَ فَوْقَهُمْ‌ كه بيانگر بلند شدن كوه طور بر بالاى سر قوم‌ موسى‌ است، استاد راحل مى‌نويسد: اين از باب يك معجزه بود تا آنان قدرت الهى را ببينند و از اين طريق با اراده خود ايمان بياورند، نه اينكه به جبر تسليم شوند؛ زيرا ايمان آوردن جبرى بر اساس آيه‌ لا إِكْراهَ فِي الدِّينِ‌[٦] ارزشى ندارد. و منافات با تكليف اختيارى انسان‌ها دارد.

آن‌گاه روايات اين باب را كه همه از ايمان اجبارى حكايت مى‌كند، مردود

[١] . بخارى، صحيح البخارى، ج ٤، ص ١٠٣؛ صحيح مسلم، ج ٤، ص ١٧٨.

[٢] . محمدهادى معرفت، التفسير الاثرى الجامع، ذيل آيه ٣٥ سوره بقره.

[٣] . انبياء، آيات ٢٧- ٢٦.

[٤] . تحريم، آيه ٦.

[٥] . محمدهادى معرفت، التفسير الاثرى الجامع، ذيل آيه ١٠٢ سوره بقره.

[٦] . بقره، آيه ٢٥٦.