معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٢٦٧ - ه عرض بر علم قطعى

استاد در خاتمه مى‌آورد:

كل ذلك لغريب يستبعده العقل السليم.[١]

سپس مى‌افزايد:

چيزى كه اين افراد را به اين اشتباهات فاحش دچار كرده است، اين است كه آن‌ها مى‌بينند اين روايات در صحاح ستّة وارد شدند كه برابر باور آن‌ها چاره‌اى جز تعبّد به آن ندارند. در حاليكه اين روايت با موازين نقد و تحقيق سازگار نيست: (و الذي غرّ هؤلاء أنّها أحاديث جاءت في الصحاح الستة[٢] و غيرها، و لابد لهم- و هم متعبّدون بما جاء فيها- أن يتقبّلوها علي علّاتها مهما خالفت منهج النقد و التحقيق).[٣]

ه. عرض بر علم قطعى‌

كم نيست روايات مجعولى كه با قوانين ثابت و مسلّم علمى و تجربى سازگارى ندارد. از اين باب، روايتى است كه در ذيل آيه ٦٥ سوره بقره در ارتباط با مسخ قوم يهود به بوزينه و خوك، وارد شده است. بر اساس آن، انسان‌هايى كه به‌صورت حيوانات مسخ شدند، پس از سه روز مى‌ميرند، ولى به جاى آن‌ها خداوند حيواناتى، شبيه آن مسخ‌شدگان مى‌آفريند تا براى آيندگان عبرت باشند.[٤]

استاد فرزانه پس از نقل اين روايات مى‌نويسد: اين مطالب با علم حيات نمى‌سازد، فسيل‌هايى كه از حيوانات كشف شده است، نشان مى‌دهد قدمت حيوانات بسى بيشتر از موجودى به نام انسان است. چگونه ممكن است حيوانات فعلى، پس از مسخ انسان‌ها به اين اشكال خلق شده باشند؟[٥]

در ذيل آيه ٢٥ سوره بقره، رواياتى آمده است كه با خيالبافى‌هاى كودكانه. درباره ابرها و نحوه شكل‌گيرى باران و نزول آن سخن به ميان مى‌آورد؛ از

[١] . محمدهادى معرفت، التفسير الاثرى الجامع، ذيل آيه ٢٣٣ سوره بقره.

[٢] . بخارى، صحيح البخارى، ج ٨، ص ٢٠٩؛ مسلم، ج ٥، ص ١١٦.

[٣] . محمدهادى معرفت، التفسير الاثرى الجامع، ذيل آيه ٢٣٣ سوره بقره.

[٤] . تفسير ابن كثير، ج ١، ص ١٠٥.

[٥] . محمدهادى معرفت، التفسير الاثرى الجامع، ذيل آيه ٦٥، سوره بقره.