معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٤٣٦ - ز دستهبندىهاى موضوعى آيات

همچنين در اين نوع از تفسير موضوعى گاه يك موضوع مستقل و يكپارچه مورد بررسى قرار مى‌گيرد و گاه دو يا چند موضوع كه از نظر مفهومى به يكديگر وابسته هستند، مورد بحث قرار مى‌گيرند، مثل نماز و زكات در قرآن، ايمان و عمل صالح در قرآن كه تفسير موضوعى ارتباطى يا زنجيره‌اى نيز نام گرفته است.

٤. تفسير موضوعى تطبيقى (برون‌گرا)

مفسر مى‌كوشد تا قرآن را در مقايسه ديگر كتب آسمانى و يا فرهنگ‌هاى مطرح دنيا مورد بررسى قرار دهد و افق بلند قرآنى را در آن موضوع مورد نظر تبيين كند، مانند كتاب علم در مقايسه ميان تورات، انجيل و قرآن‌ اثر دكتر موريس بوكاى.

ز. دسته‌بندى‌هاى موضوعى آيات‌

به گسترش روش تفسير موضوعى، منابعى كه به دسته‌بندى موضعى آيات قرآن كريم اقدام كرده باشند، از اهميت ويژه‌اى برخوردار مى‌شوند. چه اينكه اين دسته‌بندى‌ها گرچه خود تفسير موضوعى محسوب نمى‌شوند، اما پيش‌نيازِ انجام تفسير موضوعى را براى مفسّر فراهم كرده و عملًا جلوه‌گاه شامخى از موضوعات متنوع قرآنى شمرده مى‌شود. استاد معرفت موسوعه حديثى‌ بحارالانوار الجامعة لدرر اخبار الائمة الاطهار را اولين دسته‌بندى موضوعى آيات و حتى دقيق‌ترين و جامع‌ترين آن‌ها مى‌داند:

در آغاز هر باب از ابواب متنوع حديثى، پيش از نقل احاديث به رونق عنوان مطرح شده در آن، آيات مربوط را خيلى حساب شده و دقيق و برحسب نظم سعه، همراه با تفسير انتخاب شده از معتبرترين تفاسير معروف آورده است ... اين دسته‌بندى آيات كه با ظرافت و دقت انجام گرفته است، شامل تمامى آيات مرتبط با مسائل اسلامى مى‌شود.[١]

البته منابعى ديگر نيز در اين زمينه نگاشته شده كه دسته‌بندى‌هاى متوسط يا

[١] . محمدهادى معرفت، تفسير و مفسران، ج ٢، ص ٥٣١.