معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٢٣٥ - ٩ تصريح نكردن ائمه به انحصار تفسير در تفسير قرآن به قرآن

٧. معناى نور بودن قرآن‌

چه منعى دارد كه بگوييم تك تك آيات قرآن نور است و هدايت، ولى براى كسانى كه از قابليّت تمام برخوردار باشند و كسانى كه هيچ قابليّتى ندارند، بلكه ظلم و معصيت، تمام زمينه‌ها را در وجودشان كور كرده است، قرآن نه تنها براى آنان نور و هدايت نيست، بلكه‌ لا يَزِيدُ الظَّالِمِينَ إِلَّا خَساراً. اما مؤمنانى كه از ظلم كمترى برخوردارند به اندازه ظلمى كه وجودشان را فرا گرفته و به تناسب حجابى كه براى فهم‌شان به‌وجود آمده است، به تفسير و تبيين كسانى نياز دارند كه از همه حجاب‌ها گذشته و به طهارت مطلق رسيده‌اند؟

٨. نقش سنت در تفسير آيات‌

اگر آيات متشابه قرآن با مجرد رجوع به محكمات و بدون مراجعه به روايات مفسّره، نور و هدايت باشد، مى‌بايست انسان مستنير و مستهدى از اين آيات، در مقام عمل نيز بدون رجوع به روايات، بتواند به اين آيات عمل كند و به نور و هدايت مقصود متكلم برسد، در حالى كه چنين چيزى امكان ندارد.

به‌عنوان مثال اگر كسى بخواهد با عمل به آياتى كه امر به محافظت بر نمازها مى‌كند[١] و به يارى جستن از نماز توصيه مى‌كند[٢] و به‌جا نياوردن نماز را از ويژگى‌هاى اهل دوزخ مى‌داند،[٣] به آثار و بركات نماز برسد و از عذاب دوزخ رهايى يابد، چنين كسى در مقام عمل بدون مراجعه به روايت، به چه نور و هدايتى دست يافته است؟

٩. تصريح نكردن ائمه به انحصار تفسير در تفسير قرآن به قرآن‌

اگر راه تفسير قرآن، تنها در «تفسير آيه به آيه» منحصر باشد و روش «تفسير آيه به سنت» حتى به نحو موجبه جزئيه و نسبت به بعضى از آيات و

[١] . بقره، آيه ٢٣٨.

[٢] . بقره، آيه ١٥٣.

[٣] . مدثر، آيات ٤٣- ٤٢.