معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٣٠٨ - درآمد

تفسير ثعلبى‌، الجواهر الحسان‌، المحرّر الوجيز و ... مى‌باشند.

درآمد

از كهن‌ترين و رايج‌ترين روش‌هاى تفسير قرآن، «تفسير روايى» يا «تفسير اثرى» است. منظور از آن، تفسير قرآن با سنت و روايات پيامبر اسلام (ص) و ائمه معصومين (ع) و يا سخنان صحابه و تابعين (بنا به نظر اهل سنت) مى‌باشد. اين نوع تفسير هميشه مورد توجه مفسران و در سير تاريخى داراى فراز و نشيب بوده است. اوج و فراز اين نوع تفسير را مى‌توان در قرن‌هاى سوم و چهارم و نيز قرن‌هاى دهم، يازدهم و دوازدهم دانست.

تفسير از قسر به معناى آشكار، بيان و روشن كردن است و در اصطلاح به از بين بردن ابهام در تعبيرهاى مشكل كه ابهام معنايى دارند گفته مى‌شود.[١]

سنت در لغت كه معناى شيوه و روش‌[٢] و در اصطلاح از نگاه شيعه به معناى قول، فعل و تقرير معصوم (ع) (پيامبر (ص) و امامان معصوم (ع)) است،[٣] و از نگاه اهل سنت به معناى قول فعل و تقرير پيامبر و صحابه است‌[٤] واژه «روايت» از «روى» به معناى حمل و نقل‌[٥] و در اصطلاح با حديث و اثر مترادف مى‌باشد و به معناى كلامى است كه حاكى از قول، فعل و تقرير معصوم (ع) باشد، اثر در اصطلاح ديگر به آنچه از غيرمعصوم مانند سخنان صحابه و تابعين وارد شده باشد مى‌گويند.[٦]

سنت از مهم‌ترين منابع شرع و شارح قرآن كريم بلكه عدل كتاب الهى است همانطور كه خداوند مى‌فرمايد:

[١] . محمدهادى معرفت، التفسير الاثرى الجامع، ص ٢٩.

[٢] . ابن منظور، لسان‌العرب، ماده سن.

[٣] . حسين بن عبدالحميد بهايى، اصول الاخبار الائمة الاطهار، ص ٨٨؛ ما مقانى، مقباس الهداية، ج ١، ص ٦٩.

[٤] . ابن حجر عسقلانى، فتح‌البارى، ج ٩، ص ٢٥٨.

[٥] . فيومى، مصباح الميز، ماده روى و نيز التحقيق و كلمات القرآن ماده رأى.

[٦] . ر. ك: جعفر سبحانى، اصول الحديث و احكامه، ص ٢٠.