معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٣٢٠ - روايات اسرائيلى

جعل حديث و هم جعل اسناد به وى نسبت داده‌اند.

احمد بن عبدالله شيبانى ابو على جويبارى‌ ايشان به كذّاب بودن و خباثت در نقل احاديث به‌ويژه حديث معروف به حديث دجّال است.

احمد بن محمد بن صلت‌، وضاع.

اسحاق بن ناصح‌، دروغگويان مردم معرفى شده است‌

حسين بن محمد بزى‌ (م ٤٢٣ ق) كذاب، يكى از چهار مشايح كذاب بغداد است.

عامر بن صالح حفيد زبير بن عوام‌ عناوين «كذّاب»، «خبيث»، «عدّو لله» به وى نسبت داده شده است.

روايات اسرائيلى‌

اسرائيليات جمع اسرائيليه، آن قصه يا افسانه‌اى است كه از مصادر اسرائيلى نقل مى‌شود؛ چه از كتاب يا شخص يا سلسله اسناد قصه باشد.

اسرائيليات اگرچه در ظاهر بر قصه‌هايى اطلاق مى‌شود كه از مصادر يهودى برگرفته شده است، اما در اصطلاح بر هر آنچه كه در تفسير و تاريخ و حديث از اصول يهودى يا مسيحى و يا غير آن گرفته شده باشد، دلالت مى‌كند. حتى به رواياتى كه يهودى‌هاى مخالف اسلام آن را ساخته باشند نيز اطلاق مى‌شود.[١]

برخى مانند ذهبى‌ از برخى آيات استفاده كرده‌اند كه به پيامبر براى مراجعه به اهل كتاب اجازه داده شده است،[٢] اما استاد معرفت بر اين باور است آيات و رواياتى كه مراجعه به اهل كتاب را تجويز مى‌كند، براى اثبات مطلوب كافى نيست، زيرا اهل كتاب همان باديه‌نشان هستند كه علم و دانش حقيقى‌

[١] . محمدهادى معرفت، التفسير و المفسرون فى ثوبه القشيب، ج ٢، ص ٨، استاد معرفت مى‌فرمايد: اطلاق واژه اسرائيلى بر چنين روايات از باب غلبه تحريك‌ها، وسوسه‌ها و انديشه‌هاى يهود است.

[٢] . الاسرائيليات فى التفسير و الحديث، صص ٦١- ٦٠، ذهبى به آيات يونس، آيه ٩٤، انبياء، آيه ٧ و نحل، آيه ٤٣ استناد نموده است.