معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٨٠ - قرينه پيوسته لفظى(سياق)

فرهنگ‌ها است. قراين امورى هست كه به نحوى با كلام لفظى و يا معنوى ارتباط داشته و در فهم مفاد كلام و درك مراد گوينده مؤثر باشد؛ خواه از مقوله الفاظ باشد و يا از مقوله الفاظ نباشد؛ اما نكته مهم، آگاهى از انواع مختلف قراين و نقش هر يك در فهم مقصود و مفاد آيات است.[١]

١. ٤. ٢. قراين پيوسته‌

قراين پيوسته، همان گونه كه از نام آن پيدا است، به كلام پيوسته و در برابر آن، قراين ناپيوسته قرار دارد كه از كلام جدا است. قراين پيوسته لفظى و غير لفظى داريم.

قرينه پيوسته لفظى (سياق)

سياق، قرينه پيوسته لفظى است كه نوعى ويژگى براى واژگان، عبارت و يا يك سخن است كه بر اثر همراه بودن آن‌ها با كلمه‌ها و جمله‌هاى ديگر به وجود مى‌آيد.[٢]

آيت‌الله معرفت (ره) به سياق آيات توجه كرده و براى آن نقش اساسى قائل شده و آن را بهترين قرينه پيوسته كلام بر شمرده است.[٣]

وى بر اين باور است كه نظم ميان آيات و ترتيب آن‌ها توقيفى محض است؛ اما ترتيب سوره‌ها بعد از وفات پيامبر اكرم (ص) و توسط صحابه كبار صورت گرفته است، لذا ميان سوره‌ها سياقى برقرار نيست.[٤]

وى انواع سياق را سه گونه مى‌داند:

الف. سياق عام؛ كه تمام قرآن از آغاز سوره حمد تا انتهاى سوره ناس را در برمى‌گيرد. مفسر محترم در سياق عام‌ مى‌نويسد:

اما السياق العام، فهو المقصود من قولهم: القرآن يفسر بعضه بعضا ... فرُبّ آية

[١] . روش‌شناسى تفسير قرآن، ص ١١٠، باتلخيص.

[٢] . همان، صص ١٢٠- ١١٨.

[٣] . محمدهادى معرفت، التفسير الاثرى الجامع، ص ٧١.

[٤] . همان، ص ٧٤.