معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ١٣٥ - علم الموهبه

نه فهم محتوايى كلام.[١]

بنابراين علم‌الموهبه اگر از حد قواعد فهم محاوره عقلايى فراتر رود و از سنخ شهود اهل معرفت باشد، تنها از معصومين (ع) پذيرفته مى‌شود و در مورد ساير مفسران چنين عملى فقط براى خودشان- اگر يقين مشخصى بياورد- معتبر است.[٢]

آيت‌الله معرفت در بيان علوم مورد نياز مفسر وقتى به «علم‌الموهبه» مى‌رسد، با ارائه بحثى نسبتاً طولانى‌[٣] آن را يكى از ضرورت‌هاى جدى و مهم مفسر قلمداد مى‌كند. يكى از موارد بسيار عبرت‌آموز اين امر توسل خود استاد به اميرالمؤمنين (ع) در رد شبهات آية تأويل و «الراسخون فى العلم» است.

استاد در مراسم نكوداشت خود فرمود:

هنگامى كه جلد سوم‌ التمهيد را در نجف مى‌نوشتم ... در بحث تأويل به شبهه‌اى از فخر رازى‌ برخوردم ... كه مانع مى‌شد از عاطفه گرفتن واو ... هر چه تلاش كردم ديدم شبهه قابل حل نيست ... يك هفته معطل شدم ... با تمام فرهيختگان و اساتيد بزرگ و ... اين شبهه را به گفت‌وگو گذاردم و بالاخره به جايى نرسيدم، رفتم خدمت حضرت امير (ع) ... سرم را گذاشتم روى ضريح ... عرض كردم كه يا على‌ اگر هيچ‌كس نداند تو مى‌دانى اين تلاش من براى احياى ذكر تو در قرآن كريم است من چون احساس كردم حق تو در قرآن ضايع شده است خواستم احياء كنم. آيا سزاوار است كه تو مرا تنها بگذارى، در مقابل يك شبهه؟ از حرم بيرون آمدم رفتم منزل، پشت ميز كه نشستم ديدم شبهه آن قدر موهون و سست است كه من چرا يك هفته معطل شده‌ام؟![٤]

[١] . تفسير و مفسران، ج ٢، ص ٣٧٨.

[٢] . محمود رجبى، روش‌شناسى تفسير، ص ٣٧٦.

[٣] . تفسير و مفسران، ج ١، ص ٥٧.

[٤] . سخنرانى استاد در مراسم نكوداشت خود.

[٥] . ديوان امام خمينى( رحمت‌الله عليه).