معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٤٤٤ - مقدمه

خوشبختانه با توجه به تمامى رواياتى كه از پيامبر (ص) و امامان معصوم (ع) در دست داريم، مى‌توانيم ادعا كنيم كه تمام قرآن با استفاده از روايات موجود قابل تفسير است. اين روايات اگر متواتر و يا واحد همراه با قرينه علم‌آور باشد، ترديدى را در تفسير قرآن با آن‌ها بر نمى‌تابد؛ اما اگر واحد غيرهمراه با قرينه علم‌آور باشد، مورد ترديدهايى واقع شده است كه با تحقيق مى‌توان آن ترديدها را از بين برد. ولى در عين حال بايد توجه داشت كه سنت معصومان (ع) از سوى ناقلان آن سالم به‌دست ما نرسيده و در گذر از تاريخ پرماجراى خود، آفت‌هايى را به همراه آورده است. اين آفت‌ها، نقد و بررسى روايات تفسيرى را ضرورى مى‌سازد و بيش از توجه به سند اين روايات لازم است تا محتواى آن‌ها با معيارهاى قابل اطمينان مورد توجه و دقت قرار گيرد و سره از ناسره اين روايات جدا شود.

كليدواژه‌ها: اخبارى‌گرى، خبر، حديث، سنّت، تفسير روايى، خبر واحد، نقد احاديث.

مقدمه‌

گرايش اخبارى‌گرى و قرآن از ديدگاه آيت‌الله معرفت، موضوع اين تحقيق است.

مفهوم‌شناسى كوتاه و گوياى واژه كليدى اخبارى‌گرى، براى وضوح بيشتر عنوان تحقيق و وظيفه‌اى كه برعهده نويسنده است ضرورى مى‌نمايد.

اخبار جمع خبر است و خبر به حقيقت و يا با تسامح قابل قبول نزد بيشتر محققان به همان معناى حديث و روايت است.[١] گرچه برخى نيز معناى خبر را عام‌تر از معناى حديث دانسته و آن را برخلاف حديث به معصوم (ع) منحصر ندانسته‌اند.[٢]

[١] . ر. ك: صبحى صالح، علوم‌الحديث و مصطلحه، ص ١٢١؛ نيز: جعفر سبحانى، اصول‌الحديث و احكامه، ص ١٩.

[٢] . ر. ك: صبحى صالح، علوم‌الحديث و مصطلحه، ص ١٢١.