معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٤٤٣ - چكيده

بررسى روش‌گرايش روايى در تفسير از ديدگاه آيت‌الله معرفت (قدس‌سره)

حيدر على رستمى‌[١]

چكيده‌

تفسير روايى قرآن مجيد با بهره‌مندى از روايات بر جا مانده از پيامبر (ص) و امامان معصوم (ع) يكى از انواع تفسير نقلى قرآن است كه در برابر تفسير اجتهادى قرار مى‌گيرد. زيربناى تفسير روايى، آگاهى از سنت پيامبر (ص) و معصومان (ع) است كه اين سنت به معناى تمامى گفتارها، كردارها و تقريرات معصومان (ع) نيست، بلكه تنها به معناى گفتارها، كردارها و تقريرهايى است كه از مقام نبوت نشأت گرفته و جنبه دستورى و شمولى داشته باشد. اما اگر داراى جنبه خصوصى باشد و يا از افعال عادى كه لازمه طبع بشرى است محسوب شود، سنت به حساب نمى‌آيد و تفسير قرآن با آن، تفسير روايى به شمار نمى‌رود.

اما ديدگاه اخباريان و غير اخباريان در مورد جايگاه روايت در تفسير قرآن با يكديگر تفاوتى ندارد. گرچه برخى خواسته‌اند تفاوت‌هايى را ميان آن دو در مورد ياد شده در نظر گيرند، ولى سخنان اخباريان به گونه‌اى نيست كه قابليت توجيه و هدايت به سوى استنباط يگانگى ميان ديدگاه آنان با غيرشان نداشته باشد.

[١] . پژوهشگر حوزه علميه قم.