معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٤١٦ - نمونههايى از تفسير به رأى از ديدگاه استاد معرفت

كه به گفته استاد معرفت نابهنجار و رجما بالغيب است، چنانكه در ذيل‌ إِنِّي جاعِلٌ فِي الْأَرْضِ خَلِيفَةً،[١] مى‌گويد: فرشتگان دعاوى خويش را وسيله‌اى در پيشگاه پروردگار قرار دادند، ولى خداوند به آتش دستور داد آنان را بسوزاند، آتش در يك لحظه هزاران نفر از آنان را سوزاند ....[٢]

از جمله اين تأويلات و تفسيرهاى به رأى چيزى است كه استاد بر آن نام محاولات فاشله‌[٣] يعنى «تلاش‌هاى سست بنياد»[٤] مى‌نهد كه در پى انحراف از روش فهم متن بر اساس شيوه استنباط از قرآن، سستى از سر و روى آن مى‌بارد، مانند اينكه دستور قرآن درباره ارث زن با تعبير توجيه است‌[٥] و توصيه يعنى ترغيب در كارى و نه الزام و وجوب نسبت به آن. استاد پاسخ مى‌دهند اين پندار نخست به صراحت با نص قرآن ناسازگار است؛ زيرا آيه‌هاى ارث در آغاز با تعبير ايصاء (سفارش) آمده، اما با تعبيراتى پايان مى‌يابد كه آنچه را كه سفارش شده است، واجب و تخلف‌ناپذير مى‌سازد.[٦]

همچنين ديه زن نصف مرد[٧] زن و قضات‌[٨] تنبيه بدنى زن‌[٩] خرافات دوره جاهلى‌[١٠] حور العين‌[١١] سحر[١٢] كه در اين باره كتاب‌ شبهات و ردود، متكفل پاسخ‌گويى به شبهه‌ها و تأويلات و تفسيرهاى ناروا از قرآن مى‌باشد، و نيز بخش‌هايى از التفسير و المفسرون‌ به‌خصوص جلد دوم.

[١] . بقره، آيه ٣٠.

[٢] . تفسير و مفسران، ج ٢، ص ٣٩٢.

[٣] . محمدهادى معرفت، شبهات و ردود حول القرآن الكريم، ص ١٢٦.

[٤] . نقد شبهات پيرامون قرآن كريم، ص ١٦٢.

[٥] . نساء، آيه ١١.

[٦] . محمدهادى معرفت، شبهات و ردود حول القرآن الكريم، صص ١٢٨- ١٢٧.

[٧] . همان، ص ١٢٩.

[٨] . همان، ص ١٣٦.

[٩] . همان، ص ١٤٩.

[١٠] . همان، ص ١٨٦.

[١١] . همان، ص ١٩٦.

[١٢] . همان، ص ٢٠٢.