معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٣٨٥ - تحليلى ديگر در مورد كاربرد واژه تأويل در قرآن

كاربرد پنجم: تأويل در اين فرض به معناى غرض از رؤيا است. رؤياهايى كه داراى تأويل هستند، داراى غرضى‌اند كه از نظر رتبى قبل از رؤيا قرار دارد. به تعبير ديگر، اين‌گونه رؤياها، نمادهايى هستند كه بيانگر حقايق ديگرند. روشن است كه نخست بايد «حقيقتى» را فرض و سپس «نمادى» را جهت بيان آن وضع كرد. افرادى هستند كه مى‌توانند قبل از تحقق رؤياها در عالمِ واقع، به آن حقايق پى ببرند، اين‌گونه افراد از علم تأويل رؤيا برخوردارند.

وَ كَذلِكَ يَجْتَبِيكَ رَبُّكَ وَ يُعَلِّمُكَ مِنْ تَأْوِيلِ الْأَحادِيثِ وَ يُتِمُّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكَ وَ عَلى‌ آلِ يَعْقُوبَ كَما أَتَمَّها عَلى‌ أَبَوَيْكَ مِنْ قَبْلُ إِبْراهِيمَ وَ إِسْحاقَ إِنَّ رَبَّكَ عَلِيمٌ حَكِيمٌ.[١]

رَبِّ قَدْ آتَيْتَنِي مِنَ الْمُلْكِ وَ عَلَّمْتَنِي مِنْ تَأْوِيلِ الْأَحادِيثِ فاطِرَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ أَنْتَ وَلِيِّي فِي الدُّنْيا وَ الْآخِرَةِ تَوَفَّنِي مُسْلِماً وَ أَلْحِقْنِي بِالصَّالِحِينَ.[٢]

اين كاربرد تأويل را مى‌توان به شكل زير نشان داد:

[١] . يوسف، آيه ٦.

[٢] . يوسف، آيه ١٠١.