معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٣٣٣ - المحرر الوجيز

او دانشمندى اديب و مفسر بوده است و علاوه بر روايات اهل سنت، تعدادى از روايات شيعه را نقل كرده است.[١] وى ديدگاه‌هاى مثبتى نسبت به اهل‌بيت (ع) دارد و روايات فراوانى در فضائل اهل‌بيت (ع) نقل مى‌كند.[٢]

الجواهر الحسان‌

جواهر الحسان‌، معروف به‌ تفسير ثعالبى‌، تأليف‌ ابو زيد عبدالرحمان ثعالبى‌ (م ٨٧٦ ق) است. او در قرائات متبحر بوده، و روايات فراوانى نيز از اسرائيليات نقل كرده است.[٣] وى مقدمه‌اى كوتاه دارد كه شامل نام‌هاى قرآن، اجزاى قرآن، سوره، اعجاز قرآن، تدبّر، وجوه تفسير و استعاذه مى‌باشد.[٤]

روش تفسيرى وى روايى است و بيشتر از صحابه و تابعان نقل مى‌كند و در بسيارى از موارد به ديدگاه‌هاى مفسران و نقل اقوال آنان متكى است. شيوه او در تفسير اين است كه آيات را به چند جمله مستقل تقسيم كرده، سپس فارغ از مباحث ادبى و لفظى و نقد و تحليل ديدگاه‌ها، تنها به ديدگاه‌ها و وجوه وارد شده در تفسير هر جمله يا آيه مى‌پردازد؛ مثلًا درباره آيه شريفه‌ حافِظُوا عَلَى الصَّلَواتِ ...[٥] مى‌نويسد:

في المحافظة عليها قولان احدهما: ذكرها و الثاني تعجيلها.[٦]

المحرر الوجيز

مؤلف آن‌ ابو محمد عبدالحق بن غالب بن عطيه اندلسى مغربى غرناطى‌ (متوفاى ٥٣٤ ق) است. وى در تفسير، حديث، فقه و ادب در عصر خود تبحر داشته و به «قاضى القضاة» مشهور بوده است. اين تفسير از مهم‌ترين تفاسير تحقيقى به روش روايى شمرده مى‌شود. وى ضمن نقل روايات از نقد و تحقيق‌

[١] . محمدهادى معرفت، التفسير و المفسرون فى ثوبه القشيب، ج ٢، صص ٣٤٥- ٣٤٤.

[٢] . الكشف و البيان، ج ٤، ص ٩٢، ج ٥، ص ٣٠٣، ج ٢، ص ١٢٥.

[٣] . محمدهادى معرفت، التفسير و المفسرون فى ثوبه القشيب، همان.

[٤] . الجواهر الحسان، ج ١، صص ٤٣- ١٣.

[٥] . بقره، آيه ٢٣٨.

[٦] . الجواهر الحسان، ج ١، ص ٣٠٧.