غفلت نكرده و روايات را با درايت جمع كرده است. روش اين تفسير روايى است؛ اما به قرائات، لغت و ادبيات و اينكه مخاطب آيات چه كسانى هستند؟ توجه كرده است. افزون بر آن، تفسير از نقد و تحليل برخوردار مى‌باشد. ابن خلدون‌ درباره اين تفسير مى‌نويسد:

بسيارى دست به نوشتن تفسير زده‌اند و آثار صحابه و تابعان را گرد آورده‌اند تا اينكه به‌ طبرى‌ و واقدى‌ و ثعلبى‌ و مانند ايشان مى‌رسد؛ ولى منقولاتشان پر از صحيح و غيرصحيح است؛ بدين جهت اين تفاسير از گفته‌هاى يهوديان مسلمان شده، پر است ... تا آنگاه كه دوران تحقيق و بررسى مى‌رسد و ابو محمد ابن عطيه‌ به تلخيص و تهذيب منقولات همت گماشت و آنچه را به صحت قرين بود برگزيد.[١]

يكى از آفت‌هاى بزرگ داستان‌هاى قرآن، وجود گسترده روايات اسرائيلى و خرافه‌هاى آن‌ها در متون روايى بود كه در واقع هر متن تفسيرى آن روزگار را در برگرفته بود؛ اما به سبب صبعه نقد و تحليل در اين تفسير مى‌توان گفت آيت تفسير از پيشگامان رهايى از خرافه‌ها و اوهام اسرائيليات است.[٢]

ابو حيان اندلسى‌، صاحب تفسير البحر المحيط، در مقايسه‌اى ميان تفسير ابن عطيه‌ و تفسير كشاف‌ مى‌گويد:

كتاب‌ ابن عطيه‌، المحرّر الوجيز، در نقل جامع‌تر و خالص‌تر، و كتاب‌ زمخشرى‌ برگزيده‌تر و عميق‌تر است.[٣]

مقدمه اين تفسير ده باب از مباحث علوم قرآنى را در بر دارد كه عبارتند از: ١. فضل القرآن؛ ٢. اهميت تفسير قرآن؛ ٣. احتياط در تفسير و مراتب مفسران كه سرآمد آنان‌ على بن ابى‌طالب‌ (ع) است؛ ٤. حديث احرف سبعه؛ ٥. جمع و تاريخ جمع قرآن؛ ٦. الفاظ دخيل در قرآن و اعجاز؛ ٧. ايجاز و ايفاى قرآن؛ ٨. نام‌هاى قرآن، سوره و آيه؛ ٩. استعاذه؛ ١٠. بسمله و ...

اين تفسير به روش روايى است؛ اما همراه با تحليل و بررسى؛ به قرائات، لغت و ادبيات توجه ويژه كرده است و در موارد فراوانى متذكر خطاب قرآن‌

[١] . ابن خلدون، مقدمه تاريخ ابن خلدون، صص ٤٤٠- ٤٣٩.

[٢] . محمدهادى معرفت، التفسير و المفسرون فى ثوبه القشيب، ج ٢، ص ٣٤٤.

[٣] . ابوحيان اندلسى، البحر المحيط، ج ١، ص ١٠.