و همچنين اگر زوجه پدر دختر، از شير او فرزند دختر را شير دهد ازدواج دختر باطل مى‌شود براى آنچه كه گذشت، به اينكه ازدواج پدر شير خوار در اولاد صاحب شير حرام است. و اما جدّه از طرف پدر اگر فرزند پسرش را شير دهد چيزى بر آن مترتب نمى‌شود كما اينكه اگر رضاع جده از طرف مادر، فرزند دخترش بعد از وفات دخترش يا طلاق او يا بعد از وفات شوهرش، باشد چيزى بر آن مترتب نمى‌شود پس مانعى از آن نيست اگر چه حرمت ازدواج مطلقه و خواهر او و همچنين خواهر دختر مرده، بر آن مترتب مى‌شود.

(١)

مسأله ٢- اگر پسر كوچك كسى با دختر كوچك برادرش، تزويج نمايد سپس جدّه پدرى يا مادرى آنها يكى از آنها را شير دهد

و اين به اين صورت است كه دو برادر دو خواهر را ازدواج نمايند ازدواج آنها بهم مى‌خورد؛ زيرا شيرخوار اگر مرد باشد پس اگر جدّه پدرى او او را شير دهد عموى زوجه‌اش مى‌باشد و اگر جده مادرى او او را شير دهد دايى زوجه‌اش مى‌شود و اگر زن باشد.

بنابر فرض اول عمه شوهرش مى‌باشد و بر فرض دوم خاله او مى‌شود پس به هر حال ازدواج باطل است.

(٢)

مسأله ٣- اگر رضاعى كه ازدواج را باطل مى‌كند پيدا شود

، پس يا ازدواج مرضعه به شير دادنش باطل مى‌شود كما اينكه زوجه كبيره شخصى، زوجه صغيره‌اش را شير دهد نسبت به ازدواج خودش و يا ازدواج دخترى كه شير خورده باطل مى‌شود مانند اين مثال نسبت به ازدواج صغيره، و يا ازدواج غير آنها باطل مى‌شود كما اينكه در شير دادن جده مادرى، به فرزند دخترش مى‌باشد.

و ظاهر آن است كه زوجه در همه اين صورتها استحقاق مهر دارد مگر در صورت اول در جايى كه شير دادن و به هم خوردن عقد قبل از دخول باشد؛ زيرا در اين صورت تأمل است.

پس احوط تخلص به صلح است بلكه احوط در همه اين صورتها همين است، اگر چه استحقاق مهر، اقرب است.

و آيا مرضعه، آنچه را كه زوج از مهر قبل از دخول، غرامت مى‌كشد، در موردى كه شير دادن او مبطل ازدواج غيرش مى‌شود، ضامن مى‌شود يا نه؟ دو قول است كه اقواى آنها عدم ضمان است، و احوط مصالحه آن است.

(٣)

مسأله ٤- قبلا گذشت كه عنوانهاى محرم از جهت ولادت و نسب، هفت تا مى‌باشند: مادرها و دخترها و خواهرها و عمه‌ها و خاله‌ها و دختران برادر و دختران خواهر

؛ پس اگر به سبب رضاع، تنها يكى از اين عناوين حاصل شود محرم مى‌شود مانند اينكه به ولادت پيدا شود، و قبلا