ترجمه تحرير الوسيلة (جامعه مدرسین) - خمینی، سید روح الله - الصفحة ٦٠٣ - مسأله ٥ - اقوى آن است كه حداد در صحت عده شرط نمىباشد بلكه تكليف مستقلى است
(١)
مسأله ٢- منظور از ماهها، ماههاى قمرى مىباشد
؛ پس اگر در وقت رؤيت هلال بميرد، زن بايد چهار ماه عده بگيرد و ده روز از ماه پنجم به چهار ماه ضميمه نمايد. و اگر در اثناى ماه بميرد اظهر آن است كه سه ماه هلالى در وسط قرار دهد و اولى را به اندازهاى كه از آن گذشته، از ماه پنجم كامل كند تا با تلفيق، چهار ماه و ده روز شود.
(٢)
مسأله ٣- اگر زن را طلاق دهد سپس قبل از انقضاى عده بميرد پس اگر رجعى باشد عده طلاق باطل مىشود
و بايد از وقت فوت او عده وفات بگيرد مگر در مسترابه به حمل، پس به درستى كه در او محل تأمل است؛ و احوط براى او دورترين مدتها است از عده وفات و وظيفه مسترابه.
پس اگر شوهر مثلا يك ماه بعد از طلاق بميرد بايد عده وفات بگيرد و عده مسترابه را تمام مىكند تا آنكه شك برطرف شود و تكليفش ظاهر شود. و اگر بعد از هفت ماه بميرد به دورترين آنها از روشن شدن حال و عدّه وفات، عدّه بگيرد.
و اگر زن حامله باشد به دورترين مدتها از آن و از وضع حمل مانند غير مطلقه عدّه مىگيرد.
و اگر طلاق بائن باشد به اتمام عدّه طلاق اكتفا مىكند و به سبب وفات، عدهاى بر او نيست.
(٣)
مسأله ٤- در وفات شوهر، بر زن واجب است مادامىكه در عدّه است «حداد» بگيرد
و منظور از حداد، ترك زينت در بدن به مثل كشيدن سرمه و زدن عطر و خضاب و سرخ كردن صورت و خط انداختن و مانند اينها، و در لباس به پوشيدن سرخ و زر و زيور و مانند اينها. و خلاصه ترك هر چه كه زينت حساب مىشود كه با آن خود را براى شوهر تزيين مىنمايد و به حسب عادت در وقتهاى مناسب زينت مىنمايد مانند عيدها و عروسىها و مانند اينها. و اين به حسب اشخاص و زمانها و شهرها مختلف مىباشد، پس در هر شهرى آنچه كه معتاد و متعارف است در آن براى تزيين ملاحظه مىشود. البته تميز كردن بدن و لباس و شانه كردن مو و گرفتن ناخنها و دخول حمام و فرش عالى فرش كردن و سكونت در مسكنهاى مزيّن و تزيين اولاد و خدمتگزارش، اشكالى ندارد.
(٤)
مسأله ٥- اقوى آن است كه حداد در صحت عده شرط نمىباشد بلكه تكليف مستقلى است
در زمان عده. پس اگر از روى معصيت يا نادانى يا فراموشى در تمام مدت عده يا در قسمتى از آن، آن را ترك نمايد از نو گرفتن عده و جبران آنچه كه بدون حداد عده گرفته است، واجب نيست.