(٢) ازدواج بر دو قسم است: دائم و منقطع. و هر كدام از اينها محتاج عقدى است كه داراى ايجاب و قبول است. و ايجاب و قبول دو لفظ مى‌باشند كه بر انشاى معناى مقصود و انشاى رضايت به آن به طورى كه در نزد اهل محاوره و گفتگو معتبر است، دلالت مى‌نمايند؛ پس مجرد رضايت قلبى دو طرف و معاطاتى كه در غالب معاملات جريان دارد و نوشتن آنها و همچنين در غير اخرس اشاره‌اى كه اين معنى را برساند، كفايت نمى‌كند. و احوط لازم آن است كه ايجاب و قبول به لفظ عربى باشند پس غير از عربى، از لغتهاى ديگر مجزى نمى‌باشد مگر آن كه از عربى و از وكيل نمودن ديگرى، عاجز باشند، اگر چه اقوى آن است كه وكيل گرفتن واجب نمى‌باشد. و با عجز از عربى، به غير عربى جايز است و در اين صورت، واقع ساختن عقد به غير عربى اشكالى ندارد، ليكن بايد به عبارتى باشد كه معناى آن همان معناى لفظ عربى باشد، به طورى كه ترجمه آن شمرده شود.

(٣)

مسأله ١- احوط- اگر اقوى نباشد- آن است كه ايجاب از طرف زوجه و قبول از طرف زوج باشد.

پس بنابر احوط مجزى نيست اينكه زوج بگويد: «زوجتك نفسى» آنگاه زوجه بگويد:

«قبلت». و همچنين احوط تقديم ايجاب است بر قبول؛ اگر چه اظهر آن است كه عكس آن جايز است، در صورتى كه قبول به لفظ «قبلت» و امثال آن نباشد.

(٤)

مسأله ٢- احوط آن است كه ايجاب نكاح دائم با دو لفظ «انكحت» يا «زوّجت» باشد

؛ پس با لفظ «متّعت» بنابر احوط واقع نمى‌شود، اگر چه اقوى آن است كه با آن هم واقع مى‌شود در صورتى كه چيزى با آن بياورد كه متعت را ظاهر در دائم قرار دهد. و با مثل «بعت» يا «وهبت» يا «ملكت» يا «آجرت» واقع نمى‌شود. و احوط آن است كه قبول به لفظ «قبلت» يا «رضيت» باشد.

و در قبول جايز است كه فقط به ذكر «قبلت» بعد از ايجاب، بدون ذكر متعلقاتى كه در ايجاب ذكر شده اكتفا شود پس اگر موجب وكيل زوجه براى زوج بگويد «انكحتك موكلتى فلانة على المهر الفلانى» پس زوج بگويد «قبلت» بدون اينكه بگويد «قبلت النكاح لنفسى على المهر الفلانى» صحيح است.

(٥)

مسأله ٣- هر كدام از انكاح و تزويج به دو مفعول متعدّى مى‌شوند.

و بهتر است كه زوج‌