؛ پس اگر از قفا ذبح شود و لو قبل از بيرون آمدن روح، سريعا رگها را كه قطعشان معتبر است، قطع نمايد، حرام است. البته اگر آنها را از جلو ببرد ليكن نه از بالا، به اينكه چاقو را زير رگها داخل نمايد و به طرف بالا آنها را قطع نمايد ذبيحه حرام نمى‌شود، اگر چه بنابر اوجه كار مكروهى بجا آورده است و احتياط آن است كه اين طرز را ترك نمايد.

(٢)

مسأله ٧- تتابع در ذبح واجب است، به اينكه قبل از بيرون آمدن جانش، تمام رگها بريده شود

؛ پس اگر بعضى از آنها را ببرد و ذبيحه را رها كند تا منتهى به مرگ شود سپس بقيه رگها را ببرد حرام است. بلكه نبايد احتياط را ترك كند به اينكه بين آنها- بقدرى فاصله ندهد كه از متعارف و عادت خارج باشد و با اين فاصله عرفا يك عمل حساب نشود بلكه دو عمل حساب مى‌شود- اگر چه قبل از بيرون آمدن جانش تمام رگها بريده شود.

(٣)

مسأله ٨- اگر گردن ذبيحه را از قفا ببرد و اعضاى ذبح باقى بماند چنانچه حياتش باقى مانده و آن را به طريق شرعى ذبح و رگها را از جلو قطع نمايد حلال مى‌شود

و كافى است در كشف بقاء حيات حيوان اينكه بعد از ذبح و قطع رگها حركت و لو مختصرى داشته باشد. و اگر ذبيحه مذكور حركت و لو مختصرى قبل از ذبح شرعى داشته باشد، ذبح مى‌شود. پس اگر با آن، خون به طور معتدل بيرون بيايد حلال است وگرنه در صورتى كه حتى به طور مختصر قبل از ذبح، حركت ننمايد حرام است و اگر قبل از آن حركت كند و بعد از ذبح خون معتدل خارج نشود مورد اشكال است.

(٤)

مسأله ٩- اگر ذابح اشتباه كند و از بالاى گره ذبح نمايد و رگهاى چهارگانه را قطع ننمايد چنانچه جانش باقى نباشد حرام است‌

و اگر جانش باقى باشد امكان دارد ذبح شرعى قابل تدارك باشد، به اينكه سريعا از زير گره آن را ذبح كند و رگها را ببرد و حلال شود و طريقه كشف و معلوم كردن اينكه جانش باقى بوده است (يا نه؟) همان طورى است كه گذشت.

(٥)

مسأله ١٠- اگر مثلا گرگ جاى بريدن حيوان را بخورد و به طور زنده به آن برسد

پس اگر تمام رگهاى چهارگانه را خورده باشد به طورى كه همه خورده شده و چيزى از هيچ يك از آنها باقى نمانده باشد، قابل تذكيه نيست و حرام است. و همچنين است اگر از بالا يا از پايين آن را خورده باشد و مقدارى از همه باقى مانده باشد كه به سر آويزان باشد يا متصل به بدن باشد پس احتياطا به بريدن آنچه كه از آنها باقى مانده است حلال نمى‌شود. و همچنين است اگر بعضى از آنها را تماما خورده باشد و بعضى از آنها تماما باقى مانده باشد كما اينكه اگر تمام حلقوم را بخورد و