است كه آن افضل است. و اگر چيزى پيدا شود كه موجب از سر گرفتن آن باشد، به اينكه چيزى كه پى‌درپى بودن را باطل كند در اثناى آن پيدا شود عتق، با داشتن قدرت بر آن، بر او متعين مى‌شود. و همچنين است كلام در جايى كه از روزه عاجز بود و داخل اطعام شد سپس عجز او برطرف شود.

(١)

مسأله ٧- پى‌درپى بودن روزه در همه كفارات واجب است‌

؛ و اين حكم در بعضى از آنها بنابر احتياط است. پس افطار نمودن و يا روزه ديگر گرفتن بين روزهاى آن اگر چه براى كفاره ديگرى باشد، جايز نيست. و بين آنچه دو ماه در آن واجب شده، به طور مرتب باشد يا مخيّر يا جمع، فرقى نمى‌كند. و همچنين است بين موردى كه دو ماه واجب شده است يا سه روز مانند كفاره قسم. و هر وقت كه اخلالى پى‌درپى بودن آن ايجاد كند واجب است كه از سر بگيرد. و بر وجوب آن متفرّع مى‌شود اينكه شروع در روزه، در زمانى كه مى‌داند كه روزه واجب ديگرى در زمان معيّنى، بين روزهاى آن واقع مى‌شود، جايز نمى‌باشد؛ پس اگر در روزه سه روز، قبل از ماه رمضان يا قبل از پنجشنبه معينى مثلا كه روزه آن را نذر نموده، به يك روز يا دو روز، شروع نمايد، مجزى نمى‌باشد و از سر گرفتن آن واجب است.

(٢)

مسأله ٨- فقط در صورتى به پى‌درپى بودن ضرر مى‌رسد كه افطار از روى اختيار در بين واقع شود

؛ پس اگر به جهت عذرى مانند اكراه يا اضطرار يا بيمارى يا حيض يا نفاس واقع شود ضررى به آن نمى‌رساند. و از اين قبيل است مسافرتى كه ضرورى باشد- نه غير آن- و در بين آن واقع شود. و همچنين از اين قبيل است در صورتى كه نيّت را فراموش كند تا وقتش فوت شود، به اينكه بعد از ظهر متذكر شود. و همچنين است حال در جايى كه روزه ديگرى- نه به اختيار- در بين واقع شود كما اينكه اگر فراموش كند و روزه ديگرى را نيّت كند، و تا بعد از ظهر يادش نيايد. و از اين قبيل است اگر روزه هر پنجشنبه‌اى را مثلا نذر نمايد سپس روزه دو ماه پى‌درپى بر او واجب شود پس در بين واقع شدن روزه نذرى، ضررى نمى‌رساند. و در مخيّره، بدل بر او متعيّن نمى‌شود و در مرتّبه به اطعام منتقل نمى‌شود. ولى در روزه سه روز، تخلل بين آن در مفروض (وجوب تتابع و پى‌درپى) اخلال مى‌رساند، پس لازم است كه در زمانى به آنها شروع نمايد كه روزه نذرى بين آنها واقع نشود. اما اگر روزه نذرى طورى باشد كه تحصيل پى‌درپى بودن با آن ممكن نباشد كما اينكه اگر روزه را يك در ميان نذر نمايد- به اينكه يك روز روزه بگيرد و يك روز، نه- واقع شدن روزه نذرى مذكور بين آنها ضررى نمى‌رساند.

(٣)

مسأله ٩- پى‌درپى بودن روزه دو ماه در كفاره- مرتّبه باشد يا مخيره- روزه پى‌درپى يك ماه و يك روز، كفايت مى‌كند

و تفريق بقيه و لو از روى اختيار و بدون عذر باشد جايز است. پس اگر دو ماه روزه پى‌درپى به عنوان كفاره به عهده كسى باشد جايز است كه يك روز قبل از