شرعا معتبر است باشند؛ پس اگر فرستنده دو نفر باشند كه يكى از آنها كافر است يا يكى از آنها ذكر خدا ننمايد يا دو سگ را بفرستد كه يكى از آنها تعليم ديده و ديگرى تعليم نيافته است و هر دو آن را بكشند حلال نمى‌شود.

(١)

مسأله ٦- از شكارى كه به وسيله چيز جماد كشته شده خورده نمى‌شود

مگر اينكه به وسيله شمشير يا چاقو يا خنجر و سلاحهاى ديگرى كه به واسطه تيزى آنها بريده مى‌شود، يا به وسيله نيزه و تير و خدنگ از چيزى كه آن را سوراخ مى‌نمايد، حتى عصايى كه در سرش آهن تيزى باشد كشته شود. و بين اينكه مانند پيكان باشد كه نوك تيز بر آن سوار مى‌شود يا ذاتا به طور برنده يا سوراخ‌كننده ساخته مى‌شود، فرقى نيست، بلكه بعيد نيست كه آهن بودن آن معتبر نباشد؛ پس همين‌كه سلاح برنده يا سوراخ‌كننده از هر فلزى باشد حتى از برنز و طلا و نقره، كفايت مى‌كند. و البته احتياط اعتبار آن است و احتياطا معتبر است كه به طور عادى از آن به عنوان سلاح استفاده شود. پس شامل سوزن و خار و سيخ و مانند اينها نمى‌شود. و ظاهرا در وسيله مذكور يعنى آهن تيز معتبر نيست كه پاره كند و جراحت ايجاد نمايد بلكه اگر به شكار تيرى بزند يا سر نيزه بر آن پرتاب كند و آن را به وسيله تير و يا پرتاب نيزه به قتل برساند بدون آن كه اثر تير و سر نيزه در آن باشد، خوردن آن حلال است. و «معراض» به وسيله آهنى ملحق مى‌شود. و معراض- كما اينكه گفته شده است- چوبى است كه داراى پيكان نيست ولى دو طرف آن تيز است و وسط آن سنگين است. يا تيرى است كه سرش تيز است و پيكان ندارد يا تيرى است كه نوك تيز ندارد و وسط آن ضخيم مى‌باشد و به پهناى آن نه تيزى آن به شكار مى‌خورد. و به هر حال وقتى مقتول اين وسيله (معراض) حلال مى‌شود كه شكار به وسيله آن و لو مختصرا پاره و سوراخ شود؛ پس اگر به وسيله سنگينى آن بدون آنكه پاره نمايد كشته شود حلال نمى‌باشد، و احتياط آن است كه از معراض به غير آن؛ به چيز تيزى كه غير آهن باشد، تعدّى نشود.

(٢)

مسأله ٧- هر وسيله جمادى كه داراى آهن تيز و يا وسيله تيز غير آهنى نباشد و به پاره كردن شكار، آن را به قتل برساند از چيزهاى سنگين مانند سنگ و وسيله به زانو در آوردن آن و عمود (گرز) و گلوله، مقتول اين گونه چيزها حلال نمى‌باشد

مانند شكارى كه به وسيله طنابها و تور و دام و مانند اينها به قتل مى‌رسد. البته صيد به وسيله آنها مانعى ندارد. و همچنين شكار كردن به حيوان غير سگ مانند يوزپلنگ و پلنگ و باز شكارى و غير اينها اشكالى ندارد، به اين معنى شكارى كه ممتنع است به وسيله آنها غير ممتنع و رام و تسليم شود. و ليكن به وسيله اين وسائل حلال نمى‌شود مگر اينكه به شكار برسد و آن را تذكيه نمايد.

(٣)

مسأله ٨- شكارى كه به وسيله معروف كه به نام تفنگ است كشته شود در صورت جمع بودن شرايط، بعيد نيست كه حلال باشد

، به شرطى كه گلوله تيز باشد. و احتياطا به جهت تيزى در آن‌