منع تدوين حديث انگيزه ها و پيامدها - شهرستانى، سيد على؛ مترجم سيد هادي حسيني - الصفحة ٢٧١ - نمونههايى از گستره دو مكتب

من برايتان از پيامبر صلى الله عليه و آله حديث مى‌خوانم، شما سخن ابوبكر و عُمَر را برايم مى‌آوريد.

* از ابن عبّاس نقل شده كه گفت:

به عقيده من، اينان، هدفِ سنگِ آسمانى قرار مى‌گيرند[١].

بر اين سخنِ عروه كه [به ابن عبّاس‌] گفت: «به خدا سوگند، ابوبكر و عمر به سنّت رسولِ خدا از تو آگاه‌ترند و بيشتر از تو پيرو پيامبرند»[٢] خطيب بغدادى اين گونه تعليق مى‌زند:

ابوبكر و عمر همان گونه‌اند كه عُروه توصيف كرد، جز اينكه سزاوار نيست كسى در تركِ آنچه كه از پيامبر صلى الله عليه و آله به عنوان سنّت ثابت است [از ديگران‌] تقليد كند[٣].

* از عبدالله بن عُمَر نقل شده كه به جواز مُتعه (كه خدا نازل كرده و سنّت پيامبر است) فتوا مى‌داد، كسى به او اعتراض كرد و گفت: چگونه با پدرت مخالفت مى ورزى؟ در شرايطى او از اين كار نهى كرد! عبدالله پاسخ داد:

آيا سنّتِ رسول خد ا صلى الله عليه و آله سزامندتر است كه پيروى شود يا سنّت عمر[٤]؟!

* و در حديث ديگر آمده است كه گفت:

آيا دستور پدرم را پيروى كنم يا امر پيامبر را؟ رسول خدا اين كار را انجام داد[٥].

[١] . در« البداية والنهاية ٥: ١٤١» از ابن عمر روايت شده كه هنگامى كه بر او در ترخيص متعه( و مخالفت با پدرش) اعتراض شد، گفت: مى‌ترسم سنگى از آسمان بر شما فرويد آيد!

[٢] . حجّة الوداع ١: ٣٥٣- ٣٥٤؛ زاد المعاد ٢: ٢٠٦.

[٣] . تقبيد العلم ١: ١٤٥.

[٤] . مسند احمد ٢: ٩٥، حديث ٥٧٠٠؛ سنن بيهقى ٥: ٢١، حديث ٨٦٥٨؛ البداية والنهاية ٥: ١٤١.

[٥] . إرشاد النقّاد( صنعانى): ٢٥؛ سنن ترمذى ٣: ١٨٥، حديث ٨٢٣؛ سنن ابن ماجه ١: ٢١٤؛ حديث ٢٩٧٨.