منع تدوين حديث انگيزه ها و پيامدها - شهرستانى، سيد على؛ مترجم سيد هادي حسيني - الصفحة ٧٤٨ - سخن پايانى

مبشّره» (ده نفرى كه وعده بهشت به آنها داده شد) به كار گرفت تا اينكه اعتراضاتِ مسلمانان را از خود دور سازد.

اين كار، هيچ سودى نبخشيد، ليكن پس از آن، شتابان به خدمت گرفته شد و در عقائد و فقه مسلمانان تأثير گذاشت.

١٢. اختصاص مُدَوَّنات- كه با تأخير زمانى نگارش يافت- به بخش بزرگى از آراى سردمداران مكتبِ اجتهاد (و به ويژه تمركز فراوان بر تدوين سيره ابوبكر و عمر) به آراى آن دو امتياز خاصى بخشيد و برترى آنها را بر آراى ديگران نماياند.

و با اين كار، يعنى حصر اجتهاد در ابوبكر و عمر، گرچه حصر كامل درهم شكسته شد جز اينكه در پرتو اين كار، هاله‌اى از قداست و اولويّت، سيره ابوبكر و عمر را در بر گرفت.

١٣. معطوف ساختن نگاه‌ها به فقه مخالفانِ تدوين و تعبُّد و از صحنه راندن فقه مُدوِّنان متعبّد به سنّت پيامبر صلى الله عليه و آله، و تقويتِ جايگاه قُرَشيان و صحابيان متأخّر- كسانى كه جزو برگزيدگان صحابه نبودند- و واگذارى مسئوليت‌ها و نقش‌هاى مهم سياسى و قانون گذارى به آنان.

١٤. دور نگه داشتن امّت از اهل تدوين و مُدَوَّنات، كه اهل بيتعليهم السلام و مُدَوَّنات آنان، سرآمدِ اين قافله به شمار مى‌آمد.

در اين محور، چند گام اساسى برداشته شد:

الف) پذيراندنِ اين نظريه كه نبايد نبوّت و خلافت- با هم- در بنى هاشم اجتماع يابد.

ب) ساخت احاديث در فضائل مانعان تدوين، و تراشيدن لغزش‌هاى ساختگى براى مُدَوِّنان و در نتيجه، پيروى از مسلكِ فقهى مانعانِ تدوين.

ج) اختراع نظريه افضليت شيخين بر ساير مردم و اينكه عثمان بعد از ابوبكر و عمر، بر همه مردم برترى دارد، و نگه داشتن على بن ابى طالب عليه السلام در جايگاهى كه ديگر مردمان با او مساوى و همسطح‌اند.

د) نسبت دادن همه آراى فقهى برآمده از منع تدوين را به مدوِّنانى كه نقل‌هاى ثابت و صحيح ديگرى از آنها وجود داشت و برخاسته از مكتبِ تدوين بود.