منع تدوين حديث انگيزه ها و پيامدها - شهرستانى، سيد على؛ مترجم سيد هادي حسيني - الصفحة ٥٢١ - مرحله دوم

به خدا سوگند، من يارانِ نيرومندى دارم كه شمارشان بيشتر و لايق‌ترند و اگر فرايشان خوانم سويم مى‌شتابند! هماوردانى بيش از شما برايتان آماده ساخته‌ام، و اكنون زمان چنگ و دندان نشان دادن است ...[١]

پيش از اين، ديديم كه ابن عوف نتوانست عثمان را به عهد و ميثاقش (كه به سيره ابوبكر و عمر سير كند) مُلزم سازد. در گفت و گويى كه ميان عثمان و او- درباره نماز در مِنى- درگرفت، سرانجام خاموش ماند و چيزى نگفت.

ابن‌عوف گفت: آيا در اين مكان با رسول‌خدا، دو ركعت نماز نگزاردى؟

عثمان گفت: چرا.

پرسيد: آيا با ابوبكر، دو ركعت نماز نگزاردى؟

پاسخ داد: چرا.

پرسيد: آيا با عمر، دو ركعت نماز نگزاردى؟

پاسخ داد: چرا.

پرسيد: آيا در آغاز خلافتت، دو ركعت نماز نگزاردى؟

پاسخ داد: چرا.

ابن عوف گفت: چگونه امروز نماز را چهار ركعت مى‌خوانى؟

عثمان گفت: رأيى است كه به نظرم رسيد[٢].

عثمان اين كار را جز به اجتهاد خويش انجام نداد.

در پى اجتهاد در برابر نص (كه در شريعت پيامبر صلى الله عليه و آله از آن نهى شده است) عبور از خط قرمزها پيش مى‌آيد و هيچ كس نمى‌تواند افسارِ آن را بكشد و بر اجتهاداتِ ديگران اعتراض كند؛ چراكه خليفه مسلمانان اين كار را كرده است. اگر اعتراضى بر اجتهاد ديگران وارد شود، پيش از آن بر خليفه مسلمانان وارد است؛ زيرا او به آن دست‌

[١] . الإمامة والسياسة ١: ٤٦؛ تاريخ طبرى ٢: ٦٤٥؛ البداية والنهاية ٧: ١٦٩.

[٢] . نگاه كنيد به: تاريخ طبرى ٢: ٦٠٦، احداث سنه ٢٩ ه-.