منع تدوين حديث انگيزه ها و پيامدها - شهرستانى، سيد على؛ مترجم سيد هادي حسيني - الصفحة ٧٢٤ - انگيزههاى تحريف و انحراف

از اين روست كه امام عليه السلام براى بطلان پندار اين گروه از مردمان، استدلال مى‌كند به اينكه دروغ پردازى نيازمند انگيزه‌هاى ذاتى يا خارجى است كه شخص آنها را در راستاى خواسته‌ها و اهدافش به كار گيرد؛ چراكه دروغگو:

- يا كوردل است و به قدرى در محرّمات و عصيان و سركشى فرو رفته كه از دروغگويى لذّت مى‌برد و از اين خوى زشت هيچ پروايى ندارد.

- يا در پى دست يابى به خواسته‌هاى دنيايى است و از راه راستى نمى‌تواند به آنها برسد، از اين رو به ناچار به دروغ رو مى‌آورد.

- يا ترسوست، از فرجام كارش بيم دارد و از اينكه مجازاتِ قانونى دامنگيرش شود مى‌هراسد، و براى رهايى از اين تنگنا به دروغگو پناه مى‌آورد.

- يا براى خلاصى از سؤال دشوارى است كه پاسخ آن را نمى‌داند، و با دروغ‌پردازى، عجز و درماندگى‌اش را مى‌پوشاند.

- و ...

با وارسى تاريخ اسلام مى‌توان دريافت كه بيشتر تكذيب كنندگان خدا و پيامبر صلى الله عليه و آله گرايش‌هاى جاهلى يا خواسته‌هاى نفسانى يا ناتوانى فكرى رسوا كننده داشتند و اينان از ترس شمشير مسلمان شدند (مانند كسانى كه پس از فتح مكّه اسلام را پذيرفتند) يا در صفوف مسلمانان رخنه كردند (چونان منافقان).

انگيزه‌هايى اين چنين در حقّ امام على عليه السلام منتفى است؛ چراكه آن حضرت صحابى مخلصى به شمار مى‌رود كه به اجماع مسلمانان، پسنديده‌ترين موضع‌گيرى‌ها و والاترين صفات را دارا مى‌باشد؛ چنان كه از نظر نَسَبى، جايگاه بلندى دارد كه بى‌نياز از توصيف است، و هيچ گونه كمبودى در او نمى‌توان يافت كه براى سرپوش گذارى بر آن، به دروغ دست يازد.

به همين جهت است كه مى‌فرمايد:

فَعَلي مَن أكْذِبُ؛ أَعَلَي الله؟ فَأَنَا أوّلُ مَن آمَنَ بِهِ. أم علي نَبيّه؟ فَأنَا اوّلُ مَن صَدَّقَهُ؟