منع تدوين حديث انگيزه ها و پيامدها - شهرستانى، سيد على؛ مترجم سيد هادي حسيني - الصفحة ٧٠٩ - ٣ حد شرابخوار

نيز از عمر رسيده است كه شراب خوار را تبعيد كرد، و بعد از آن گفت: از اين پس احدى را تبعيد نمى‌كنم‌[١].

مكتب تعبّد محض قطع دارد به اينكه حكم ٨٠ تازيانه، رأى حضرت على عليه السلام نيست، بلكه از رسول خدا صلى الله عليه و آله اين امر ثابت است به اين قرينه كه آن حضرت شراب‌خوار را با نعلين حد زد و به دليل كتاب امام على عليه السلام كه با املاى پيامبر مى‌باشد.

جاى شگفتى است كه سرخسى در المبسوط ادعا مى‌كند كه ٨٠ تازيانه استنباطى از سوى حضرت على عليه السلام مى‌باشد[٢] غافل از اينكه آن حضرت اين حكم را از رسول خدا صلى الله عليه و آله ستاند و تعليلِ مذكور را براى انس ذهنى و استوار سازى حكم پيامبر صلى الله عليه و آله آورد.

مطلب دوم‌

مكتب «تعبّد محض» اجماع دارد بر اينكه موضوع خمر توسعه دارد و آنچه را كه طبيعتِ آن سُكر آور است (و انسان را از حالِ عادى خارج مى‌سازد) در بر مى‌گيرد، هرچند نوشيدن اندكِ آن شخص را مست نسازد.

امّا مكتب «رأى و اجتهاد» در اين مسئله به اختلاف شديدى افتاده‌اند؛ شافعيان و مالكيان و بعضى ديگر با مكتب تعبّد محض همسويند و بر اين باورند كه هر مُسكرى حرام است؛ چراكه «مُسكر» اسم جامع براى هر چيزى است كه طبيعتِ آن مستى‌آور باشد، هرچند اندكى از آن مستى نياورد.

ابن حجر در سبل السلام مى‌نويسد:

شافعيان و مالكيان و ديگران به حرمت هر مُسكرى معتقدند؛ خواه از آب انگور باشد يا از كشمش به دست آيد. خوردن چيزى كه طبيعت مستى‌آور دارد، به طور مطلق جايز نمى‌باشد، هرچند اندك باشد و مستى نياورد[٣].

[١] . المحلّى ١١: ٣٦٥.

[٢] . المبسوط ٢٤: ٣٢.

[٣] . سبل السلام ٤: ٣٣.