منع تدوين حديث انگيزه ها و پيامدها - شهرستانى، سيد على؛ مترجم سيد هادي حسيني - الصفحة ٣٥ - عامل اول؛ ديدگاه ابوبكر

عامل نخست، سخنانى است كه ابوبكر مطرح ساخت كه از دو متن زير به دست مى‌آيد:

الف) از عايشه نقل شده است كه گفت:

پدرم پانصد حديث از پيامبر صلى الله عليه و آله گرد آورد، شب‌ها به خواب نمى‌رفت و از اين پهلو به آن پهلو مى‌شد. اين كار مرا غمگين ساخت، پرسيدم: آيا دردى دارى كه به خود مى‌پيچى يا چيزى تو را رسيده است؟ چون صبح شد، گفت: دختركم، احاديثى كه نزدت هست برايم بياور! من آنها را آوردم، پس او آتشى خواست و آنها را سوزاند.

پرسيدم: چرا آتششان زدى؟

گفت: ترسيدم بميرم و آنها نزدم باشد و در ميانشان احاديثى از كسى باشد كه من به او اطمينان و اعتماد كرده باشم، ولى آن گونه كه برايم گفته، نباشد و من (آن مطلب نادرست) را نقل كرده باشم‌[١].

ب) در تذكرة الحُفّاظ آمده است كه: يكى از رواياتِ مُرسَل ابن أبى مُلَيْكَه، اين است:

صِدِّيق (ابوبكر) مردم را بعد از وفاتِ پيامبرشان گرد آورد، و گفت: شما از رسول خدا صلى الله عليه و آله احاديثى روايت مى‌كنيد كه در آنها اختلاف داريد، ومردم پس از شما اختلافشان شديدتر مى‌شود، پس از رسول‌خدا چيزى را حديث مكنيد؛ هر كه از شما پرسيد، بگوييد: ميان ما و شما كتابِ خدا هست! حلالش را حلال بدانيد و حرامش را حرام سازيد[٢].

[١] . تذكرة الحفّاظ ١: ٥؛ الاعتصام بحبل الله المتين ١: ٣٠؛ الرياض النضرة ٢: ١٤٤؛ حجيّة السنّة: ٣٩٤.

[٢] . تذكرة الحفّاظ ٢: ١- ٣؛ حجيّة السنّة: ٣٩٤.