منع تدوين حديث انگيزه ها و پيامدها - شهرستانى، سيد على؛ مترجم سيد هادي حسيني - الصفحة ٢٨٣ - ٨ زيد بن ثابت (م ٤٥ ه-)

ليكن اين سخن را دو خبرى كه پيش از اين گذشت، و حبس او توسطِ عمر- و ديگر شواهد- تكذيب مى‌كند.

احتمال مى‌رود كه محو آن صحيفه‌ها به وسيله ابن مسعود (به فرض صحيح باشد) بدان جهت صورت گرفت كه در بردارنده افسانه‌هاى اهل كتاب بودند[١].

از ابن مسعود روايت شده كه وى در چندين مسئله با عمر مخالفت كرد. ابن قيّم ذكر مى‌كند كه ابن مسعود در حدود صد مسئله، بر خلافِ عمر نظر داشت‌[٢].

اين سخن بر خلافِ حديثى است كه از ابن مسعود نقل شده كه گفت: «اگر مردم به يك وادى و دره روند و عُمَر به وادى ديگر رود، من وادى عُمَر را مى‌پيمايم!»[٣].

اينها همه، تأكيدى است بر اينكه: ابن مسعود از گروه تعبّد و تدوين بود.

٦. عبدالرحمان بن عوف (م ٣١ ه-)

از اين شخص درباره كتابت و تدوين، چيزى نرسيده است. به زودى نقش او را در طرحِ سيره شيخين خواهيم شناخت و جايگاه او را نزد عمر درمى‌يابيم.

٧. ابو عُبَيدة بن جرّاح (م ١٨ ه-)

وى پيش از خلافتِ عُمَر درگذشت، و نصّى نرسيده كه كتابى يا دست نوشته اى يا نسخه‌اى، براى او باشد.

٨. زيد بن ثابت (م ٤٥ ه-)

گفته‌اند: وى نخستين كسى بود كه درباره فرائض كتاب نوشت.

[١] . به نظر مى رسد ابن مسعود« صحيفه يمنيّه» را به جهت تقيّه محو كرد و به نظرش آمد كه اين كار شربرانگيز است؛ عين همان رفتارى كه در نماز به« منى» انجام داد.

[٢] . أعلام الموقّعين ٢: ٢٣٧.

[٣] . مصنّف ابن ابى شيبه ٢: ١٠٣، حديث ٦٩٨٤؛ أعلام الموقّعين ١: ٢٠.