منع تدوين حديث انگيزه ها و پيامدها - شهرستانى، سيد على؛ مترجم سيد هادي حسيني - الصفحة ٢٨١ - ٤ حُذيفة بن يمان (م ٣٦ ه-)

٢. ابَى بن كعب انصارى (م ٢٢ ه-)

ابو العاليه از ابَى بن كعب روايت مى‌كند كه وى نسخه‌هاى بزرگى در تفسير داشت‌[١].

پيش از اين آگاه شديم كه رأى ابى بر خلاف نظر خليفه بود، و بر عدم برترى علمى خليفه تصريح مى‌كرد و منعِ او را از نقل حديث و قرائتِ قرآن، نپسنديد.

٣. مُعاذ بن جبل (م ١٨ ه-)

رسول خدا صلى الله عليه و آله مُعاذ را به يمن فرستاد و هم زمان نامه‌اى درباره صدقات برايش نوشت كه در آن احاديثى بود[٢].

نامه پيامبر صلى الله عليه و آله به مُعاذ درباره صدقات، نزد موسى بن طلحه بود[٣] و كتاب‌هاى مُعاذ پيش ابن عائذ[٤].

اين نصوص- همگى با هم- بر تدوين معاذ و مُدوِّنات او و بقاى آنها دلالت مى‌كند، با آنكه خليفه احاديث را سوزاند و از تدوين منع كرد و تهديد نمود.

در صفحات پيشين، موضع مُعاذ نسبت به عمر درباره قصاصِ مسلمان براى قتل ذمّى و رجم زنى كه دو سال پس از غيبت شوهر فرزند زاييد، بيان شد.

٤. حُذيفة بن يمان (م ٣٦ ه-)

سخن حُذَيفه با عُمَر گذشت كه مى‌گفت: وى، حق را خوش ندارد و فتنه را مى‌پسندد و به آنچه نديده شهادت مى‌دهد و بى وضو نماز مى‌گزارد و در زمين برايش چيزهايى است كه براى خدا در آسمان نيست!

[١] . التفسير والمفسّرون ١: ١١٥؛ الدراسات( اعظمى): ١٠٠.

[٢] . سيره ابن هشام ٤: ١٠١٠؛ حلية الأولياء ١: ٢٤٠؛ الأموال( ابى عبيد): ٢٧ و ٣٧.

[٣] . مسند احمد ٥: ٢٢٨، حديث ٢٢٠٤١( متن حديث از اين مأخذ است)؛ سن- ن دارقط-- نى ٢: ٩٦، حديث ٨.

[٤] . دلائل التوثيق المبكّر: ٤١٨؛ المحدّث الفاضل: ٤٩٨.