مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٠٨ - ٦ آیا نیل به شکر و مدح و احترام از لذات عقلی است؟
بعداً اشاره خواهیم کرد ملائکه شامل پارهای از نفوس و حتّی قوای طبیعی نیز میباشند. در زبان دین گروهی از ملائکه به نام «مهیمین» خوانده شدهاند که در عشق مطلق بسر میبرند و جز به ذات حق که معشوق و محبوب آنهاست به چیزی توجه ندارند، نه از عالم باخبرند و نه از آدم. این دسته از عقول چون مجرد کامل هستند در آنها عشق هست امّا شوق نیست، کما اینکه در ذات باری هم، چنین بود.
و بعد المرتبتین مرتبة العشاق المشتاقین، فهم من حیث هم عشاق قد نالوا نیلا ما، فهم ملتذّون، و من حیث هم مشتاقون فقد یکون لأصناف منهم أذی ما ...
خلاصه ترجمه و شرح: از مرتبه ذات حق و مرتبه عقول مجرده که بگذریم مرتبه نفوس کامله است از قبیل نفوس اولیاء و نفوس فلکیه (به عقیده حکمای قدیم). در اینها، هم عشق است و هم شوق؛ عشق است از آن نظر که به معشوق حقیقی رسیدهاند، و شوق است از آن نظر که هنوز به تمام مقامات و درجات خود نرسیدهاند و در حال سلوک و سیر میباشند.
و یتلو هذه النفوس نفوس اخری بشریة متردّدة بین جهتی الربوبیة و السفالة علی درجاتها ثم یتلوه النفوس المغموسة فی عالم الطبیعة المنحوسة التی لا مفاصل لرقابها المنکوسة.
بعد از نفوس کامله نفوسی هستند که مقام متوسطی دارند و ما بین جهت علوی و جهت سفلی در نوسان و تردد میباشند، گهی بر طارم اعلی نشینند- گهی تا پشت پای خود نبینند، حالات مختلفی از صفا و کدورت و از اعتلا و انحطاط دارند.
از اینها که بگذریم نفوسی میباشند که سخت در طبیعت فرو رفتهاند و به