مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٠٣ - مثل افلاطونی

فصل دوم

مثل افلاطونی

فصل فی اقتصاص مذاهب الحکماء الأقدمین فی المثل و مبادئ التعلیمیات و السبب الداعی الی ذلک و بیان أصل الجهل الّذی وقع لهم حتّی زاغوا لأجله.

قدحان لنا أن نتجرّد لمناقضة آراء قیلت فی الصور و التعلیمیات و المبادئ المفارقة و الکلّیات مخالفة لأصولنا الّتی قد قرّرناها، و إن کان فی صحّة ما قلناه و إعطائنا القوانین الّتی أعطیناها تنبیه للمستبصر علی حلّ جمیع شبههم و إفسادها و مناقضات مذاهبهم، لکنّا مستظهرون بتکلیف ذلک بأنفسنا لما نرجو أن یجری فی ذلک من فوائد نذکرها فی خلال مقاوماتنا إیا هم یکون قد ذهب علینا فیما قدّمناه و شرحناه.

دو فصلی که در پیش داریم مربوط به آن چیزی است که آن را به نام «مثل افلاطونیه» مینامند. بحثی است که اگر مقداری بسط داده شود سزاوار است. صورت ساده مطلب این است که گفتهاند افلاطون به یک سلسله حقایق ماورائی قائل بوده است که آن حقایق ماورائی را در زبان قدیم یونانی «ایده» میگفتهاند و خودش هم آن را «ایده» نامیده است. لغت «ایده» یک لغت قدیمی یونانی است که در زبانهای امروز اروپا به کار میرود و این کلمه را در زبان عربی به «مثال» ترجمه کردهاند که جمع آن «مثل» است. حالا، آیا این کلمه ترجمه رسایی هست یا نیست، به هر حال ترجمه کردهاند. تفصیل مسأله باید با مراجعه به مدارکی که در دست هست انجام گیرد.