مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٣٣ - النمط التاسع فی مقامات العارفین

اشارة: و لعلّه الی هذا الحدّ یستعلی علیه غواشیه و یزول هو عن سکینته فیتنبه جلیسه لاستیفازه عن قراره. فاذا طالت علیه الریاضة لم یستفزّه غاشیة و هدی للتلبیس فیه.

و شاید تا آن حد که هست، این حالات بر وی غلبه کند و طمأنینه و قرار وی را از وی بگیرد به طوری که کسی که در پهلوی وی نشسته است حالت غیر آرام او را احساس کند، اما همینکه تمرین دوام پیدا کرد هیچ حالتی او را از جا بدر نمیبرد و راهنمایی میشود به اینکه بتواند ظاهر خود را حفظ کند و این حالت را از دیگران کتمان نماید.

شرح: مقصود شیخ این است که این حالات پیدرپی که برای شخص پیش میآید، حتی در غیر حال ریاضت، در مراحل اوّلی به طوری است که شخص نمیتواند آرامش خود را حفظ کند و اگر کسی پهلوی وی نشسته باشد از تغییر حالت وی احساس میکند که در سرّ ضمیر او خبری است، ولی اگر تمرین زیاد طول کشید دیگر به حالتی میرسد که هر چه این حوادث پیدرپی واقع شود او را از خود بی خود نمیکند و آنچه در باطن وی میگذرد در ظاهر وی ظهور و جلوهای ندارد و به اصطلاح امروز دارای نوعی تعدّد شخصیت میگردد.