مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٠٤ - ٦ آیا نیل به شکر و مدح و احترام از لذات عقلی است؟
تنبیه: و لیس هذا الالتذاذ مفقودا من کل وجه و النفس فی البدن؛ بل المنغمسون فی تأمل الجبروت المعرضون عن الشواغل یصیبون- و هم فی الابدان- من هذه اللذة حظّا وافرا قد یتمکن منهم فیشغلهم عن کل شیء.
خلاصه مطلب اینکه مردمان کامل وقتی که از بدن خلاص شدند و موانع و شواغل رفع شد، در آن جهان به حدّ اعلای سعادت خواهند رسید و این افراد در همین جهان هم در عین اینکه گرفتار حس و بدن هستند آنگاه که غرق در معارف ربوبی میگردند غرق در لذت میشوند.
تنبیه: و النفوس السلیمة التی هی علی الفطرة و لم یفظظها مباشرة الامور الارضیة الجاسیة اذا سمعت ذکرا روحانیا یشیر الی احوال المفارقات غشیها غاش شائق لا یعرف سببه، و أصابها وجد مبرح (أی شدید) مع لذة مفرحة یفضی ذلک بها الی حیرة و دهش؛ و ذلک للمناسبة و قد جرب هذا [تجریبا] [١] شدیدا و ذلک من افضل البواعث؛ و من کان باعثه ایاه لم یقنع الّا بتتمّة الاستبصار، و من کان باعثه طلب الحمد و المنافسة أقنعه ما بلغه الغرض، فهذه حال لذة العارفین.
خلاصه ترجمه و شرح: نفوس بشری اگر بر فطرت اصلی باقی مانده باشد و با اشتغال به امور مادی تولید قساوت و صلابت نکرده باشد اگر ذکری معنوی به گوشش برسد که مشتمل بر حالات مجردات و لذتهای معنوی بوده باشد به تجربههای زیاد ثابت شده است که یک حالت خاصّ مجهول السببی و یک وجد و لذتی مفرط به وی دست میدهد؛ و بسیاری از اشخاص در مواردی که قرآن تلاوت میکنند و یا میشنوند و یا دعا و مناجات میکنند و یا اشعار بلند عرفانی به گوششان میخورد این حالت، زیاد برایشان دست میدهد؛ و این بزرگترین موجب این گونه لذتهاست و اگر
[١]. [در اشارات «تجربیا» آمده است که ظاهرا غلط است.]