تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٤١ - منتخباتى از كتاب برادران كارامازوف - داستايوسكى

اين موضوع نشان مى دهد كه در آغاز زمستان اشخاص هنوز به سرما عادت نكرده‌اند بنا بر اين در ميان افراد بشر همه چيز بسته به عادت است ، حتى در امور دولتى و سياسى عادت مهمترين فنر حركات بشر است . [١] وقتى شما بزرگتر شديد خودتان تصديق خواهيد كرد : سن در افكار و عقايد آدمى چه تأثيرى دارد . [٢] بعداً نيز ممكن است در شهر ديگرى داد رس شود و يا متصدى شغلى شبيه به داد رسى گردد ، زيرا كسانى كه رنج ديده‌اند بهتر قضاوت مى كنند . [٣] آرى علمى به نام اخلاق وجود دارد لكن اعتراف مى كنم كه من نمى توانم شرح بدهم اين علم چيست ؟ [٤] آرى عده بىشمار ، صدها تن از اين مردان هستند كه با چكش در زير زمين مشغول كار كردن و رنج بردن مى باشند .
آه بديهى است كه زنجير بپاهايمان خواهند بست ، آزاد نخواهيم بود ، لكن در همان بحبوحهء رنج ما به لذت و سعادت حقيقى كه بدون آن انسان نمى تواند زندگى كند و خدا وجود داشته باشد نائل خواهيم آمد .
زيرا خداست كه لذت و نيك بختى را اعطا مى كند . اين امتياز بزرگ تنها به او تعلق دارد . . . . خدايا بگذار كه انسان در ميان دعا مستهلك گردد چگونه مى توانم بدون خدا در زير زمين زندگى كنم ؟ راكيتين دروغ مى گويد هر گاه خدا را از روى زمين اخراج كنند ، در زير زمين مقدمش را گرامى خواهيم داشت .
زندانى بدون وجود خدا نمى تواند بزندگى خود ادامه دهد زيرا او بيش از مرد

[١] همان مأخذ ، ص ٦٤٢ . .
[٢] همان مأخذ ، ص ٦٧٧ . .
[٣] همان مأخذ ، ص ٧٠٩ . .
[٤] همان مأخذ ، ص ٧٢٢ . .