تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٤٣٨ - تفسير ابيات

هدف داستان خضر و موسى عليهما السلام در قرآن
مسئله يكم
هدف داستان خضر و موسى عليهما السلام در قرآن مى دانيم كه خداوند متعال قرآن را براى تعليم و تربيت انسانها به پيامبر اكرم نازل فرموده است ، نه براى قصه پردازى و داستان گويى . خداوند خطاب به پيغمبر مى فرمايد :
« فَاقْصُصِ اَلْقَصَصَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ ٧ : ١٧٦ . » [١] ( براى آنان داستانها را بگو ، شايد بينديشند ) .
« لَقَدْ كانَ فِي قَصَصِهِمْ عِبْرَةٌ لأُولِي اَلأَلْبابِ ١٢ : ١١١ . » [٢] ( در داستانهاى آنان عبرت و آموزندگى براى عقلا وجود دارد ) بلكه بعضى داستانها مانند قضاياى حضرت موسى در قرآن به طور مكرر آمده است و در هر مورد نتيجهء مخصوصى از آن داستانها گرفته شده است .
اين مسئله جاى ترديد نيست ، لذا مى پردازيم به هدف داستان شگفت انگيز خضر و موسى كه فوق العاده با اهميت است . چند مسئله قابل توجه را متذكر مى شويم :
مسئله يكم - اسرار جهان هستى بقدرى پيچيده و پوشيده است كه هيچ عاقلى نمى تواند با در دست داشتن مشتى اصطلاحات ساخته شده و دانشهاى نسبى رو بنايى ، به آن اسرار پى ببرد و آشنا شود ، شايد احتياجى نباشد كه ما در اين مورد همه متفكرين جهان بين را كه آگاهانه به دنبال شناسايى جهان و اسرار آن رفته و بالاخره با تمام صداقت و صراحت بنا توانى خويش اعتراف كرده‌اند ، نام ببريم .
همين قدر مى گوييم كه تا كنون هيچ متفكر عالى قدر هشيار را سراغ نداريم كه بدانشها و بينشهاى محدود خود مغرور شده و ادعاى جهان شناسى حقيقى داشته باشد .

[١] سوره الاعراف ، آيهء ١٧٦ . .
[٢] سوره يوسف ، آيهء ١١١ . .